Praca o paleniu papierosów przez młodzież

Wracając do wyników badań, gdy fakt palenia papierosów przez dziecko stawał się jawny i nie do ukrycia, rodzice najczęściej nie pochwalali tego lub w ogóle nie wyrażali opinii na ten temat.

Wydaje się, że duży wpływ na rozwój różnego rodzaju uzależnień, a w szczególności wpływ na inicjację nikotynową i kontynuację palenia papierosów ma środowisko rówieśnicze nastolatka, w tym środowisko klasowe. To właśnie w  szkole, gdzie dziecko spędza większość dnia,  w codziennych kontaktach z rówieśnikami, młody człowiek jest łatwo podatny na sugestie, opinie, ocenę kolegi-rówieśnika. Ponadto szkoła, mimo ogromnych starań i szerokich działań wychowawczych, nie zawsze jest w stanie zapobiec tworzeniu się grup o charakterze dewiacyjnym.

Tabela 37 – Rozmiary palenia papierosów wśród uczniów w opinii osób palących i niepalących

Uwagę zwraca stosunkowo duży procent osób (65,5%), które uważają, że w ich klasie papierosy palą tylko niektórzy uczniowie. Wśród palaczy pogląd taki wyraża 33,3% badanych, a wśród osób niepalących 72,5% ankietowanych.  Natomiast 16% badanych jest zdania, że w ich klasie papierosy pali większość uczniów. W zdecydowanej mniejszości (tylko 3,4% głosów) są ci respondenci, którzy stwierdzili, że w ich  środowisku klasowym papierosy palą wszyscy uczniowie. Wśród tych osób było 14,3% palących i 1% niepalących. Zdania na temat rozmiaru palenia papierosów w klasie nie miało 18 osób spośród ogólnej liczby 119 uczniów odpowiadających na to pytanie.

Chociaż trudno jest określić wielkościowo znaczenie słowa ?niektórzy?, to w świetle uzyskanych wyników można stwierdzić, że zjawisko palenia papierosów wśród uczniów klas ósmych chociaż występuje, to nie jest zjawiskiem powszechnym.

Uważam, że jeszcze bardziej sprzyjającym miejscem rozpowszechniania uzależnień jest grupa koleżeńska. Młody człowiek w okresie dojrzewania często charakteryzuje się postawą buntu, negacji wartości (szczególnie cenionych przez starsze pokolenie), ucieczki od tradycji. Czternasto-, piętnastolatek ma silną potrzebę przynależenia do grupy rówieśniczej, ?paczki? ? czyli grupy osób powiązanych wspólnymi zainteresowaniami i określonym stylem bycia, spędzających wspólnie czas wolny od nauki czy zajęć domowych.

Potrzeba przynależności do grupy, z którą nastolatek się utożsamia, która go rozumie często powoduje, że jest on podatny na przyjęcie swoistego stylu życia, nawet wówczas gdy przyjęcie do grupy niesie za sobą zmianę dotychczasowych wartości. Sądzę, że w dużej mierze dotyczy to tych osób, które są podatne na wpływy osób drugich, a także osób nie potrafiących bronić własnego zdania i własnych przekonań,  które nie są w stanie niczym zaimponować  takiej grupie.

Jak przedstawia się problem palenia papierosów wśród przyjaciół osób ankietowanych obrazuje Tabela 38.

Tabela 38 – Rozmiar zjawiska palenia papierosów wśród przyjaciół badanych uczniów

Tylko 4,2% badanych twierdzi, że wszyscy spośród ich znajomych, przyjaciół palą papierosy. W tej grupie odpowiedzi palący stanowią 14,3 % a niepalący 2,1%.

28,0% ogółu ankietowanych uważa, że w grupie ich znajomych papierosy pali większość osób. W grupie osób palących papierosy zwraca uwagę fakt, że prawie połowa (47,6%) znajomych badanych osób pali papierosy. Natomiast palący przyjaciele w grupie osób badanych, którzy nie palą papierosów stanowią 23,7%. Zdecydowaną większość, bo 45,8% stanowią osoby, które  przyznały, że wśród znajomych papierosy palą tylko niektórzy.  Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że wśród przyjaciół palaczy, nie ma osoby, która nie paliłaby papierosów.

W świetle wyników badań zamieszczonych powyżej można stwierdzić, że palenie papierosów wśród uczniów klas ósmych szkoły podstawowej nie jest zjawiskiem powszechnym. Dotyczy to zarówno środowiska klasowego badanej grupy osób, jak i środowiska rówieśniczego. Należy zwrócić uwagę na fakt, że wśród grupy osób, które przyznały się  do palenia papierosów, większość przyjaciół, znajomych również paliło papierosy, podobnie jak wśród osób nie palących palili tylko niektórzy. Można więc stwierdzić, że środowisko rówieśnicze ma wpływ na palenie papierosów przez młodzież.

Jeżeli zaś chodzi o czynniki rodzinne, mogące mieć wpływ na palenie bądź niepalenie papierosów przez młodzież, nie można jednoznacznie określić czy rodzice mogą mieć w tym jakiś ?udział?. Chociaż najwięcej badanych przyznało, że w ich domu nie pali żadne z rodziców, to wśród uczniów palących niepalący rodzice stanowią prawie 34% i jest to jedna z najczęściej pojawiających się odpowiedzi. Podobnie jest w przypadku uczniów niepalących gdzie ponad ? rodziców pali papierosy.  To powoduje, że nie można  jednoznacznie stwierdzić, że to między innymi palący rodzice mieli wpływ na inicjację i kontynuację palenia papierosów przez badanych z grupy palących.

Można natomiast przypuszczać, że większe znaczenie ma tutaj zjawisko palenia papierosów przez rodzeństwo badanych osób. Bowiem w grupie osób palących paliło również ich rodzeństwo, a w grupie osób nie palących rodzeństwo także nie paliło.

Rodzice najczęściej nie są świadomi tego, że ich dziecko pali papierosy. Dzieci boją się przyznać rodzicom do swojego nałogu. Może świadczyć o tym wypowiedź respondenta, który przyznał, że „gdyby rodzice się o tym [o paleniu papierosów] dowiedzieli, zabili by mnie”. Oczywiście nie należy interpretować tego dosłownie. Mogłoby się to natomiast wiązać z różnego typu ograniczeniami: wcześniejszy powrót do domu, zakaz oglądania telewizji przez pewien okres czasu, a wszystko to poprzedzone porządną reprymendą. Sądzę jednak, że tego typu zakazy nie mają większej siły oddziaływania. Jeżeli dziecko samo nie zrozumie, że papierosy działają destrukcyjnie na organizm człowieka, są marne szanse, że podporządkuje się ono woli rodziców. Uważam, że w takim przypadku, należałoby raczej podsuwać dziecku różnego rodzaju publikacje, artykuły, ulotki opisujące niepożądane działanie nikotyny, skutki jakie niesie za sobą długotrwałe palenie papierosów. Sądzę, że jest to jedyny możliwy sposób w jaki rodzice mogą wpłynąć na decyzję dziecka o zaprzestaniu palenia papierosów.

Nie mniej jednak do papierosów podobnie  jak i do alkoholu jesteśmy przyzwyczajeni już od dziecka, widząc jak palą rodzice, znajomi rodziców, rodzeństwo a nawet nauczyciele podczas przerwy. Młody człowiek jest bardzo podatny na zachowania, wpływy i sugestie osób trzecich. Należy pamiętać o tym, że palenie papierosów przed 20 rokiem życia może spowodować uzależnienie już po kilku miesiącach. Nie należy lekceważyć zjawiska palenia papierosów przez młodych ludzi. Należy podjąć radykalne kroki mające na celu zmniejszenie tych autodestrukcyjnych zachowań, poprzez skuteczniejszą kampanię antynikotynową, zaostrzenie przepisów dotyczących sprzedaży papierosów osobom nieletnim.