Tagi: prace o wychowaniu

Lip 17

Wychowanie

Wychowanie jest procesem dynamicznym, które posiada wiele aspektów. Specyficzny wkład w wychowanie i kształtowanie osobowości zanim dziecko przejdzie pod oddziaływanie instytucji wychowujących polega według J. Szczepańskiego na tym, że „rodzina wprowadza dziecko w dziedzinę mowy ojczystej poprzez nauczanie słów, dzięki którym możliwe jest poznanie zachowań ludzi i identyfikowanie przedmiotów świata zewnętrznego, pobudza intelektualnie i dostarcza elementarnego zasobu wiedzy umożliwiającej spostrzeganie i interpretację zjawisk zachodzących w bezpośrednim otoczeniu, kształtuje pojęcie dobra i zła, wpływa na stan równowagi emocjonalnej”.
Powyższe elementy stanowiące o specyficznym wkładzie rodziny w wychowanie dzieci sprawiają, iż w rodzinie kształtują się podstawy światopoglądowe. Rodzina wdraża bowiem określony system wartości, które z kolei pobudzają motywację działania, ukierunkowują wybór drogi życiowej. Realizując cele wychowawcze rodzina umożliwia przekazywanie dziedzictwa kulturowego młodemu pokoleniu. Dzięki niej dziecko zdobywa wiadomości o życiu, kształtuje nawyki i przyzwyczajenia, uczy się umiejętności współżycia z ludźmi, przygotowuje do przyszłej samodzielnej działalności. Ogólny rozwój jednostki ludzkiej uzależniony jest od stanu funkcjonowania czterech czynników:
– wyposażenia anatomiczno-fizjologicznego, z którym człowiek przychodzi na świat,
– wpływów dalszego i bliższego otoczenia społecznego,
– oddziaływań wychowawczych będących wyrazem potrzeb i poziomu kulturalnego społeczeństwa oraz stworzonych przezeń instytucji wychowania
– aktywności własnej.
W zasadzie jak twierdzi H. Izdebska nie ma takiej sfery życia dziecka, w której nie zachodziłyby związki między jego rozwojem, a warunkami i sytuacjami stwarzanymi przez rodziców.
We wszystkich dziedzinach rozwoju dziecka stwierdzić można ogromne wpływy rodziny, jako środowiska wychowawczego.
Decyduje ona nie tylko o stronie materialnej warunków w jakich wzrasta i wychowuje się młode pokolenie, lecz przede wszystkim określa kierunek rozwoju osobowości, wpływa na kształtowanie postaw moralnych i społecznych.
Wprawdzie wychowanie w rodzinie stanowi jeden tylko czynnik rozwojowy, to jednak wpływy jej jako środowiska wychowawczego, można zauważyć w ciągu całego życia dziecka. Wskazują na to zmiany, jakie dokonują się w jego psychice od momentu urodzenia, aż do osiągnięcia pełnej dojrzałości. Każde upośledzenie, czy to natury społecznej, czy fizycznej, spowodowane jest w przeważającym stopniu nieprawidłowym funkcjonowaniem wychowawczym.

[J. Szczepański Refleksje nad oświatą. Warszawa 1973 r. PWN, s. 123
H. Izdebska Funkcjonowanie rodziny a zadania opieki nad dzieckiem. Wrocław 1967 Ossolineum, s. 28-29]

0
comments

Kwi 30

Wychowanie

Z analizy genezy wychowania w społeczeństwie ludzkim wynika, że rodzina stanowiła pierwsze środowisko wychowawcze i ten proces trwa po dzień dzisiejszy. W aspekcie jednostkowym rodzina jako ważna instytucja w systemie wychowawczym spełnia wiele funkcji, ale najważniejsze według M. Ziemskiej to:

prokreacyjna, czyli dostarczanie nowych członków dla własnej grupy i dla całego społeczeństwa. Jest to jej wkład na rzecz makrostruktury,

produkcyjna, czyli dostarczanie społeczeństwu pracowników i wzmaganie ich sił wytwórczych i twórczych,

usługowo-opiekuńcza, bo dostarcza opieki tym członkom, którzy nie są w pełni samodzielni oraz zapewnia wszystkie codzienne usługi (wyżywienie, czystość mieszkania, odzieży itp.). Czynności opiekuńczo-wychowawcze mają na celu pielęgnację i ukierunkowanie rozwoju społecznego dziecka, wdrożenie go w dziedzictwo kulturowe społeczeństwa, zaspokojenie potrzeb emocjonalnych oraz troskę o prawidłowy rozwój fizyczny. Należy tutaj także troska o bezpieczeństwo dzieci, kontrolowanie ich postępowania, zapewnienie możliwości kształcenia się i zdobywania zawodu,

socjalizująca – rodzina wprowadza w społeczeństwo nowych obywateli przekazując im język, podstawowe normy zachowania, wartościowe postawy społeczne i uczuciowe, zwyczaje, wartości moralne i kulturalne, obowiązujące w danym społeczeństwie. Funkcja, o której mowa przejawia się nie tylko w stosunku do dziecka, które dzięki życiu w rodzinie wzrasta w społeczeństwo, ale i współmałżonków, gdyż proces dostosowania się ich do roli rodziców jest także procesem socjalizującym. E. Tomska podkreśla, iż dziecko przychodzące na świat otwiera przed rodzicami nowe obszary doznań. Niemal z dnia na dzień dzięki ich staraniom, przekształca się z małej, bezbronnej istoty w rozwijającego się człowieka. Rodzice uczą dziecko, jak żyć, jak ma się zachowywać w różnych sytuacjach, aby uzyskać aprobatę otoczenia. Uczenie dziecka odpowiednich zachowań, norm, zakazów i nakazów uznawanych w danym społeczeństwie, przystosowuje dziecko do społeczności, w której żyje. Rodzina jest pierwszym i podstawowym środowiskiem, które bierze udział w procesie socjalizacji, a jej wpływ pozostawia ślad na całe życie,

psychohigieniczna, emocjonalna, stabilizująca lub funkcja ekspresji uczuć – zapewnia członkom rodziny poczucie stabilizacji, bezpieczeństwa, równowagę emocjonalną, warunki dla rozwoju osobowości.


[M. Ziemska „Z socjologicznych zagadnień rodziny współczesnej.” Rodzina i dziecko. Red. M. Zielińska i inni Warszawa 1980 PWN s. 234-235]

[E. Tomska „Podstawowe funkcje rodziny.” Rodzina i szkoła. 1984 Nr 9]

0
comments