Zakres tematyki szkoleń dla dyrektorów gimnazjów

fragment pracy dyplomowej z sprzed kilkunastu lat

PRAWO OŚWIATOWE

Biorąc pod uwagę oczekiwania dyrektorów, pierwsze działania, jakie podjęłyśmy, dotyczyły zapoznania ich z obowiązującymi przepisami prawa oświatowego.

Przyjęłyśmy do realizacji cel ogólny szkolenia:

przygotowanie do analizy zadań dyrektora, w oparciu o Ustawę z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty oraz Ustawę z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela a także Rozporządzenie MEN z dnia 13 sierpnia 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad sprawowania nadzoru pedagogicznego …

W trakcie szkolenia omówiono zadania dyrektorów według tematyki:

ZADANIA OGÓLNE

• dyrektor kieruje szkołą i jest jej przedstawicielem na zewnątrz,
• dysponuje środkami określonymi w planie finansowym szkoły lub placówki i ponosi odpowiedzialność za ich prawidłowe wykorzystanie,
• jest przełożonym wszystkich pracowników szkoły,
• jest przewodniczącym rady pedagogicznej,
• sprawuje opiekę nad dziećmi i młodzieżą uczącą się w szkole oraz stwarza warunki harmonijnego rozwoju psychofizycznego poprzez aktywne działania prozdrowotne,
• jest odpowiedzialny za poziom dydaktyczny i wychowawczy szkoły,
• realizuje zadania zgodnie z uchwałami rady pedagogicznej,
• realizuje zadania zgodnie z zarządzeniami organów nadzorujących szkołę,
• tworzy warunki do rozwijania samorządnej i samodzielnej pracy uczniów i wychowanków,
• zapewnia nauczycielom pomoc w realizacji zadań,
• zapewnia pomoc przy doskonaleniu zawodowym nauczycieli, współdziała ze szkołami wyższymi oraz zakładami kształcenia nauczycieli w organizacji praktyk pedagogicznych,
• zapewnia warunki do organizacji zadań dydaktycznych i opiekuńczo- wychowawczych,
• sprawuje nadzór pedagogiczny,
• wykonuje inne zadania wynikające z przepisów szczegółowych.

2). ZADANIA DYREKTORA DOTYCZĄCE OCENY PRACY NAUCZYCIELI

• oceny pracy nauczyciela dokonuje dyrektor w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia złożenia wniosku przez: nauczyciela, organ nadzoru pedagogicznego, organ prowadzący, radę szkoły, radę rodziców, z inicjatywy dyrektora,
• oceny pracy można dokonać po upływie roku od dokonania poprzedniej oceny pracy lub oceny dorobku zawodowego nauczyciela,
• dokonując oceny pracy dyrektor może zasięgnąć opinii samorządu uczniowskiego,
• dyrektor zapoznaje nauczyciela z projektem oceny oraz wysłuchuje jego uwag i zastrzeżeń,
• za pośrednictwem dyrektora w ciągu 14 dni nauczyciel może złożyć odwołanie od oceny pracy do organu sprawującego nadzór pedagogiczny nad szkołą.

3). ZADANIA DYREKTORA WYNIKAJĄCE Z PEŁNIENIA NADZORU PEDAGOGICZNEGO

Tabela nr 5

Źródło: opracowanie własne

4). ZADANIA DYREKTORA ZWIĄZANE Z AWANSEM ZAWODOWYM NAUCZYCIELI

• przyjmowanie wniosków nauczycieli o rozpoczęcie stażu,
• przydzielanie nauczycielom stażystom i kontraktowym opiekuna stażu,
• zatwierdzenie planu rozwoju zawodowego nauczyciela stażysty, kontraktowego i mianowanego,
• dokonywanie oceny dorobku zawodowego nauczycieli po zapoznaniu się z projektem oceny przygotowanym przez opiekuna stażu nauczyciela stażysty i kontraktowego oraz po zapoznaniu się z opinią rady rodziców, a w przypadku nauczyciela mianowanego po zasięgnięciu opinii rady rodziców,
• wydawanie zgody nauczycielom na ponowne odbycie stażu:
• w przypadku negatywnej oceny dorobku zawodowego, nauczyciel może odwołać się do organu nadzoru pedagogicznego (jeżeli ostateczna ocena jest negatywna dyrektor na wniosek nauczyciela może wyrazić zgodę na ponowne odbycie przez nauczyciela dziewięciomiesięcznego stażu),
• nauczycielowi, który nie uzyskał akceptacji lub nie zdał egzaminu odpowiednio przed komisjami może ponownie złożyć wniosek o postępowanie kwalifikacyjne lub egzaminacyjne, pod warunkiem ponownego odbycia stażu (9 miesięcy) za zgodą dyrektora.
• przyjmowanie wniosków nauczycieli stażystów o rozpoczęcie postępowania kwalifikacyjnego,

• powołanie i przewodniczenie komisji kwalifikacyjnej na stopień nauczyciela kontraktowego,

• udział w pracach komisji egzaminacyjnych i kwalifikacyjnych
• nadawania stopnia awansu zawodowego na nauczyciela kontraktowego (w przypadku niespełnienia przez nauczyciela określonych warunków, odmowa nadania stopnia awansu zawodowego nauczycielowi następuje w drodze decyzji administracyjnej)
• wydanie nowego aktu stopnia awansu zawodowego nauczycielowi kontraktowemu, który w trakcie pracy zawodowej uzyskał dodatkowe kwalifikacje do prowadzenia innych zajęć w szkole bądź kwalifikacje do nauczania w szkole innego rodzaju lub typu,
• możliwość skrócenia okresu stażu do 9 miesięcy nauczycielowi kontraktowemu po spełnieniu przez niego określonych warunków (nauczyciel akademicki, nauczyciel z pięcioletnim stażem pracy i znaczącym dorobkiem zawodowym),
• prowadzenie rejestru zaświadczeń wydawanych w wyniku przeprowadzonych komisji kwalifikacyjnych,
• przyjmowanie wniosków o kontynuację stażu (po ustaniu przyczyny przerwania stażu).

5). ZADANIA DYREKTORA JAKO KIEROWNIKA ZAKŁADU PRACY

• nawiązanie stosunku pracy z nauczycielem zgodnie z jego kwalifikacjami i posiadanym stopniem awansu zawodowego na podstawie umowy o pracę lub na zasadzie mianowania,
• przeniesienie nauczyciela mianowanego z urzędu lub na jego prośbę,
• rozwiązanie stosunku pracy w przypadku likwidacji lub zmian organizacyjnych szkoły, placówki,
• przeniesienie nauczyciela w stan nieczynny na jego prośbę w przypadku likwidacji szkoły, placówki lub zmian organizacyjnych,
• przywrócenie do pracy nauczyciela pozostającego w stanie nieczynnym lub też wyrażenie zgody na wykonywanie pracy w niepełnym wymiarze godzin,
• rozwiązywanie stosunku pracy z nauczycielem mianowanym,
• kierowanie nauczycieli na badania okresowe,
• wykonywanie czynności związanych z odbywaniem stażu przez nauczycieli, którzy w żadnej ze szkół nie są zatrudnieni w wymiarze co najmniej 1/2 etatu,
• na wniosek nauczyciela może przed rozpoczęciem roku szkolnego wyrazić zgodę na realizację zajęć w zwiększonym wymiarze godzin,
• za zgodą organu prowadzącego może obniżyć nauczycielowi tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin,
• może zobowiązać nauczyciela do realizowania tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć wychowawczych także w porze nocnej,
• nauczycielom dokształcającym się może ustalić czterodniowy tydzień pracy.

ZADANIA DYREKTORA WYNIKAJĄCE Z OBOWIĄZKU ORGANIZOWANIA DZIAŁALNOŚCI DYDAKTYCZNO-WYCHOWAWCZEJ

• dyrektor szkoły lub placówki może w drodze decyzji, skreślić ucznia z listy uczniów w przypadkach określonych w statucie szkoły lub placówki. Skreślenie następuje na podstawie uchwały rady pedagogicznej, po zasięgnięciu opinii samorządu uczniowskiego ( nie dotyczy szkół podstawowych i gimnazjów, w których uczeń, na wniosek dyrektora, może być przeniesiony przez kuratora oświaty do innej szkoły ).
• podejmuje decyzję o wcześniejszym przyjęciu dziecka do szkoły podstawowej, po zasięgnięciu opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej.
• dyrektor publicznej szkoły podstawowej, w której obwodzie dziecko mieszka podejmuje decyzję w sprawie odroczenia dziecka od obowiązku szkolnego, po zasięgnięciu opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej.
• dyrektor szkoły niepublicznej ( szkoły podstawowej i gimnazjum ) jest zobowiązany powiadomić o przyjęciu dziecka, dyrektora szkoły publicznej, w której obwodzie dziecko mieszka oraz informować o spełnianiu przez dziecko obowiązku szkolnego.
• na wniosek rodziców dyrektor publicznej szkoły podstawowej lub gimnazjum, w obwodzie których dziecko mieszka, lub dyrektor szkoły ponadgimnazjalnej, do której dziecko uczęszcza, może zezwolić na spełnianie przez dziecko odpowiednio obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki poza szkołą oraz określa warunki jego spełnienia.
• dyrektor publicznej szkoły podstawowej i gimnazjum kontroluje spełnianie obowiązku szkolnego przez dzieci zamieszkujące w obwodach tych szkół, a gmina kontroluje spełnianie obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki przez młodzież w wieku 16 – 18 lat.
• dyrektor kontroluje dopełnianie przez rodziców czynności związanych ze zgłoszeniem dziecka do szkoły , zapewnianiem regularnego uczęszczania na zajęcia szkolne oraz powiadamianiem organów gminy o formie spełniania obowiązku szkolnego lub nauki.
• dyrektor współdziała z rodzicami w zapewnieniu dziecku warunków umożliwiających przygotowywanie się do zajęć szkolnych, także w zapewnieniu dziecku realizującemu obowiązek szkolny poza szkołą, warunków nauki określonych w zezwoleniu.
• dyrektor prowadzi ewidencję spełniania obowiązku szkolnego oraz obowiązku nauki (niespełnianie obowiązku szkolnego podlega egzekucji w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w sprawach obowiązku szkolnego i obowiązku nauki oraz skreślania uczniów z listy uczniów jest w imieniu wojewody – kurator oświaty.
• dyrektor wstrzymuje wykonanie uchwał rady pedagogicznej niezgodnych z przepisami prawa, o wstrzymaniu uchwały dyrektor niezwłocznie zawiadamia organ prowadzący szkołę lub placówkę oraz organ sprawujący nadzór pedagogiczny. Organ sprawujący nadzór pedagogiczny w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę lub placówkę uchyla uchwałę w razie stwierdzenia jej niezgodności z przepisami prawa.
• dyrektor może zezwolić, na wniosek lub za zgodą rodziców albo pełnoletniego ucznia, po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej i poradni psychologiczno-pedagogicznej, na indywidualny program lub tok nauki, wyznaczając nauczyciela – opiekuna. Odmowa następuje w drodze decyzji.
• dyrektor szkoły, do której uczęszcza uczeń, posiadający orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania, w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę organizuje indywidualne nauczanie.
• dyrektor szkoły zawodowej może wprowadzać nowe zawody lub profile kształcenia zawodowego, w których kształci szkoła.

7) INNE ZADANIA

• dyrektor szkoły na łączny wniosek dwóch spośród następujących podmiotów: rada pedagogiczna, rada rodziców, samorząd uczniowski; organizuje powstanie rady szkoły lub placówki , pierwszej kadencji.
• wyraża zgodę na podjęcie na terenie szkoły działalności przez stowarzyszenia i organizacje (z wyłączeniem partii i organizacji politycznych), po uprzednim uzgodnieniu warunków tej działalności oraz po uzyskaniu pozytywnej opinii rady szkoły lub placówki.
• dyrektor szkoły realizuje ponadto zadania wynikające z uprawnień nauczycieli do nagród, odznaczeń, uprawnień socjalnych i emerytalnych, przestrzegania zasad ochrony zdrowia pracowników, odpowiedzialności dyscyplinarnej określonych szczegółowo w ustawie Karta Nauczyciela oraz ustawie o systemie oświaty ( art. 39 ust. 3).

W wyniku szkolenia zrealizowano cel ogólny, bowiem przygotowano dyrektorów do samodzielnego analizowania własnych zadań w oparciu o przepisy. Szczegółowy zakres obowiązków dyrektora powinien określić organ prowadzący[1]. W trakcie szkolenia również zwrócono uwagę, że ze względu na zakres obowiązków dyrektora, występuje konieczność delegowania uprawnień i kompetencji na współpracowników.

[1] Skreślenie ust. 3 w art. 7 Ustawy Karta Nauczyciela spowodowało utratę mocy Zarządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 kwietnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zadań nauczycieli, którym powierzono stanowiska kierownicze w szkole (Monitor Polski Nr 30, poz. 284).