Proces socjalizacji

Socjalizacja to proces kształtowania ludzkich zachowań, który trwa przez całe życie w środowisku społecznym

Właśnie w tej najbliższej człowiekowi grupie społecznej dokonuje się jeden z bardzo ważnych procesów, a mianowicie proces socjalizacji najmłodszego pokolenia, dzięki któremu małe dziecko staje się człowiekiem dorosłym, osobą przygotowaną do uczestnictwa w społeczeństwie. Przy szerokim rozumieniu socjalizacji Z. Tyszka określa nią „całokształt wpływów jakimi dziecko podlega i to zarówno wychowujących i kształtujących, jak i niezamierzonych oddziaływań poprzez osoby, z którymi przebywa oraz poprzez sytuacje w jakich uczestniczy. Ma to istotny wpływ na rozwój osobowości, kształcenie i stawanie się członkiem określonej społeczności, a także przygotowanie do pełnienia ról społecznych”.

W procesie socjalizacji dziecko poznaje podstawy interakcji społecznych, życia i funkcjonowania w grupie, poznaje normy i zachowania społeczne oraz kształtuje swoją osobowość i cechy charakteru. Jednym z najważniejszych obszarów tego rozwoju jest przygotowanie do ról kobiet i mężczyzn.

Tradycyjnie socjalizacja była procesem dziedziczenia stabilnej hierarchii wartości, w której młody człowiek nabywał umiejętności umożliwiające mu prawidłowe funkcjonowanie w środowisku społecznym, w którym żył. Najważniejszą podstawą socjalizacji była rodzina. Pokolenie starsze, bardziej doświadczone, przekazywało młodszym wiedzę, przekonania i uniwersalne wartości w stabilnym, uporządkowanym i przewidywalnym świecie społecznym.

Istnieją dwie podstawowe fazy: socjalizacja pierwotna (faza początkowa), która obejmuje wiek niemowlęcy i małe dzieci, oraz socjalizacja wtórna (faza permanentna), która ma miejsce w długim okresie i obejmuje okres dojrzewania i dorosłość. Procesy w tych dwóch fazach życia jednostki zachodzą dzięki tym samym mechanizmom (autoryzacja, naśladownictwo, przekaz symboliczny), ale w różny sposób wpływają na ich tożsamość. W procesie socjalizacji pierwotnej dziecko kształtowane jest przez środowisko społeczne, natomiast osoba dorosła w procesie socjalizacji wtórnej aktywnie uczestniczy w życiu społecznym, uczestniczy w kulturze, czyli pomaga kształtować wzorce zachowań.

[Z. Tyszka „Rodzina jako przedmiot badań nauk społecznych ze szczególnym uwzględnieniem socjologii rodziny” Oświata i Wychowanie 1987, nr 38 s. 7-8]

5/5 - (2 głosów)

Dodaj komentarz