Problemem poruszonym w danym opracowaniu jest pytanie: „Jakie są przyczyny uwarunkowania negatywnego stosunku uczniów do zadań domowych.”
Oto jedna spośród wielu wypowiedzi ucznia, który w swoim dzienniczku w rubryce „Sposób wykonania” pisze rozstrzelonym drukiem, podkreślając z pasją słowa: „kucie, kucie i jeszcze raz kucie? (dzienniczek 13/III). Źle potem dzieje się jeśli uczeń szkoły średniej nie znajduje innej drogi opanowania zadanego materiału, jak tylko mechaniczne, pamięciowe „wkuwanie”. Wprawdzie wyuczenie się reguł, definicji, twierdzeń, np. w matematyce, wymaga pamięciowego przyswojenia, ale przebiegać ono musi zawsze na rozumnej podbudowie. Dlatego nauczyciel ponosi odpowiedzialność za to, jakie korzyści wynosi uczeń z lekcji, czy i jak zrozumiał opracowany na lekcji materiał oraz czy i jak jest przygotowany do wykonania zadanej do domu pracy.
Jaka jest przyczyna odrabiania lekcji o późnej porze? Oto co na ten temat mówią nasi młodociani respondenci. Narzekają oni na nieproporcjonalnie duży przydział zadań domowych z pewnych przedmiotów, co sprawia, że zużywając na nie gros czasu nie są w stanie odrobić zadań z pozostałych przedmiotów.
„Największe trudności sprawia mi język rosyjski, a zwłaszcza opowiadania z tego przedmiotu, ponieważ są one bardzo długie i nie mogę się zmieścić w czasie. W rezultacie muszę czasem zrezygnować z odrabiania zadań z innych przedmiotów.” (ogóln. IIa/dz. 14).
Z dzienniczka tej uczennicy wynika, że w dniu 17.II. odrabiała zadania domowe 6 godzin i 30 minut, przeznaczając na język rosyjski aż 5 godzin i 10 minut, przy czym pracę rozpoczęła o godzinie 16 a ukończyła o godzinie 2230.
Inna uczennica z klasy III kończy pracę domową o godzinie 2340, poświęcając na naukę domową w tym dniu 8 godzin, w tym na przygotowanie się do historii aż 3 godziny i 10 minut (ogóln. III / dz. 27).
Uczeń klasy III zużywa na wykonanie zadań z fizyki w dniu 24.III. aż 4 godziny i 20 minut, a wraz z przygotowaniem się do pozostałych przedmiotów pracuje w tym dniu 7 godzin (ogóln. III / dz. 18).
Te i podobne wypowiedzi oraz stwierdzone fakty świadczą o tym, że część młodzieży wypełnia obowiązki szkolne kosztem dużego wysiłku, często nie dosypia, bywa zmęczona, a zdobywana w tych warunkach wiedza nie może być, jak wiadomo, należycie pogłębiona i utrwalona.
[J. Zborowski: Nauka domowa ucznia szkoły średniej. PWN, Warszawa, 1975, s. 195]
Uwarunkowania rodzinne przyczyną negatywnego stosunku uczniów do odrabiania zadań domowych
Praca licencjacka obroniona na Wydziale Pedagogiczno-Humanistycznym Wszechnicy Świętokrzyskiej w Kielcach. Ma 59 stron.
Wstęp
ROZDZIAŁ I
Analiza literatury
Funkcje zadań domowych
ROZDZIAŁ III
Organizacja i metody badań
ROZDZIAŁ IV
Przyczyny niechęci uczniów do zadań domowych wynikające ze złej pracy szkoły
ROZDZIAŁ V
Przyczyny niechęci uczniów do zadań domowych tkwiące w nich samych
ROZDZIAŁ VI
Uwarunkowania rodzinne przyczyną negatywnego stosunku uczniów do zadań domowych
Wnioski ogólne
Ankieta nr l
Ankieta środowiskowa
Bibliografia
Spis tabel
Wstęp
Problematyka zadań domowych od wielu lat stanowi przedmiot zainteresowania pedagogów, psychologów, nauczycieli oraz rodziców. Zadania domowe są bowiem jednym z najczęściej stosowanych elementów procesu dydaktyczno-wychowawczego i odgrywają istotną rolę w utrwalaniu wiadomości zdobytych przez uczniów podczas zajęć szkolnych. W założeniu mają one rozwijać systematyczność, samodzielność, odpowiedzialność oraz wdrażać ucznia do planowania własnej pracy. Dzięki nim uczeń ma możliwość pogłębiania zdobytej wiedzy, rozwijania zainteresowań, ćwiczenia umiejętności praktycznych oraz przygotowania się do kolejnych etapów edukacji. Pomimo wielu pozytywnych funkcji przypisywanych zadaniom domowym coraz częściej zauważa się jednak narastającą niechęć uczniów do ich wykonywania.
Współczesna szkoła stawia przed uczniami coraz większe wymagania. Programy nauczania obejmują szeroki zakres materiału, a tempo pracy dydaktycznej często zmusza nauczycieli do zadawania uczniom dodatkowych ćwiczeń do wykonania w domu. Dla wielu dzieci i młodzieży zadania domowe stają się przykrym obowiązkiem, źródłem stresu, konfliktów rodzinnych oraz przyczyną negatywnego nastawienia do szkoły. Niechęć do odrabiania prac domowych może objawiać się na wiele sposobów – od odkładania obowiązków na później, poprzez wykonywanie ich niedbale, aż po całkowite unikanie pracy. Zjawisko to jest coraz bardziej widoczne zarówno wśród uczniów szkół podstawowych, jak i ponadpodstawowych.
Przyczyny negatywnego stosunku uczniów do zadań domowych są bardzo złożone. Mogą wynikać z niewłaściwej organizacji pracy szkoły, błędów dydaktycznych nauczycieli, nadmiernego obciążenia uczniów obowiązkami szkolnymi, ale również z cech indywidualnych samych uczniów, takich jak brak motywacji, trudności w nauce czy niewłaściwe nawyki związane z uczeniem się. Szczególnie istotną rolę odgrywa jednak środowisko rodzinne, które stanowi podstawowe środowisko wychowawcze dziecka i w znacznym stopniu wpływa na jego stosunek do nauki oraz obowiązków szkolnych.
Rodzina jest pierwszym i najważniejszym środowiskiem wychowawczym człowieka. To właśnie w niej dziecko zdobywa pierwsze doświadczenia społeczne, uczy się norm, wartości oraz określonych postaw wobec pracy i nauki. Atmosfera panująca w domu rodzinnym, relacje między członkami rodziny, poziom wykształcenia rodziców, ich zainteresowanie edukacją dziecka, warunki materialne oraz organizacja życia rodzinnego mogą w znacznym stopniu wpływać na stosunek ucznia do wykonywania obowiązków szkolnych, w tym również do odrabiania zadań domowych.
W wielu rodzinach rodzice angażują się w proces edukacyjny swoich dzieci, pomagają im w nauce, motywują do systematycznej pracy oraz kontrolują wykonywanie obowiązków szkolnych. W takich warunkach dziecko często traktuje naukę jako ważny element codziennego życia. Zdarza się jednak, że rodzice nie poświęcają dzieciom wystarczającej ilości czasu, nie interesują się ich postępami w nauce lub sami prezentują negatywny stosunek do szkoły i edukacji. Niekiedy trudna sytuacja materialna rodziny, konflikty domowe, brak poczucia bezpieczeństwa czy niewłaściwe metody wychowawcze powodują, że dziecko nie posiada odpowiednich warunków do nauki i zaczyna traktować zadania domowe jako dodatkowe obciążenie.
Warto również zauważyć, że współczesne przemiany społeczne i kulturowe wpływają na funkcjonowanie rodziny oraz sposób wychowywania dzieci. Tempo życia, wzrost liczby obowiązków zawodowych rodziców, ograniczony czas poświęcany dzieciom, a także rozwój mediów elektronicznych i nowych technologii powodują zmiany w sposobie organizacji czasu wolnego uczniów. Coraz częściej dzieci i młodzież poświęcają znaczną część czasu na korzystanie z komputera, telefonu czy internetu, co może ograniczać ich motywację do wykonywania obowiązków szkolnych. Brak odpowiedniej kontroli i wsparcia ze strony rodziny może dodatkowo pogłębiać niechęć do nauki i odrabiania prac domowych.
Nie można także pominąć faktu, że zadania domowe bywają źródłem napięć i konfliktów pomiędzy rodzicami a dziećmi. Rodzice często oczekują od swoich dzieci wysokich wyników w nauce, jednocześnie nie zawsze uwzględniając ich możliwości psychofizyczne oraz indywidualne potrzeby. Presja związana z osiąganiem dobrych ocen może prowadzić do przemęczenia, frustracji i obniżenia motywacji do nauki. Z drugiej strony brak zainteresowania ze strony rodziców również może powodować u uczniów poczucie osamotnienia i brak odpowiedzialności za własną edukację.
Podjęcie problematyki uwarunkowań rodzinnych wpływających na negatywny stosunek uczniów do odrabiania zadań domowych wydaje się szczególnie ważne z pedagogicznego punktu widzenia. Poznanie czynników rodzinnych utrudniających prawidłowe wykonywanie obowiązków szkolnych może pomóc nauczycielom, wychowawcom oraz rodzicom lepiej zrozumieć problemy uczniów i podejmować skuteczniejsze działania wychowawcze oraz dydaktyczne. Analiza środowiska rodzinnego pozwala bowiem dostrzec, że niechęć uczniów do zadań domowych nie zawsze wynika z lenistwa czy złej woli, lecz często jest konsekwencją trudnych doświadczeń i niewłaściwych warunków wychowawczych.
Celem niniejszej pracy jest ukazanie wpływu środowiska rodzinnego na kształtowanie negatywnego stosunku uczniów do odrabiania zadań domowych. Praca podejmuje próbę odpowiedzi na pytanie, jakie czynniki rodzinne mogą wpływać na niechęć uczniów do wykonywania prac domowych oraz jakie znaczenie mają relacje rodzinne, warunki materialne i atmosfera wychowawcza dla postaw uczniów wobec nauki.
W pracy wykorzystano analizę literatury pedagogicznej oraz badania przeprowadzone metodą ankietową. Pozwoliło to na zestawienie teoretycznych rozważań dotyczących funkcji zadań domowych i roli rodziny w procesie wychowania z praktycznymi doświadczeniami uczniów.
Praca składa się z kilku rozdziałów. W pierwszym rozdziale przedstawiono analizę literatury przedmiotu oraz omówiono funkcje zadań domowych w procesie dydaktycznym. Kolejny rozdział poświęcono organizacji i metodom badań zastosowanych w pracy. W dalszej części przedstawiono przyczyny niechęci uczniów do zadań domowych wynikające ze złej pracy szkoły, a następnie omówiono przyczyny tkwiące w samych uczniach. Najważniejszą część pracy stanowi rozdział poświęcony uwarunkowaniom rodzinnym wpływającym na negatywny stosunek uczniów do odrabiania zadań domowych. Całość kończą wnioski ogólne będące podsumowaniem przeprowadzonych analiz i badań.
Podjęta problematyka posiada istotne znaczenie zarówno teoretyczne, jak i praktyczne. Wyniki badań mogą przyczynić się do lepszego poznania mechanizmów wpływających na stosunek uczniów do obowiązków szkolnych oraz wskazać potrzebę większej współpracy pomiędzy szkołą a rodziną w procesie wychowania i edukacji młodego człowieka.
Praca na podobny temat jest do kupienia na poniższej stronie: