Kategoria: Prace dyplomowe

Sty 02

Polityka rodzinna w Małopolsce

Opierając się na badaniach przeprowadzonych na zlecenie Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Krakowie (badania przeprowadzono za pomocą kwestionariusza on-line) dotyczącego analizy aktualnego stanu wdrażania reformy systemu opieki nad dzieckiem i rodziną w województwie małopolskim oraz diagnozy potrzeb w tym zakresie, określono priorytetowe kierunki działań w zakresie pomocy społecznej w tym regionie[1]. Respondenci ocenili, iż priorytetem w działaniach na rzecz dziecka i rodziny w regionie powinna być:

  • profilaktyka (blisko ? badanych, 74,2 %),
  • wzmocnienie współpracy między instytucjami: sądami rodzinnymi, kuratorami, pracownikami placówek socjalizacyjnych, pracownikami socjalnymi, rodzinami zastępczymi (65,3 % badanych),
  • edukacja społeczna (58,1% badanych),
  • wzmocnienie roli pracownika socjalnego (46,8% badanych),
  • zwiększenie intensywności działań nakierowanych na pracę z rodziną biologiczna dziecka (37,9 % badanych)
  • usprawnienie koordynacji działań instytucji działających w regionie (30,6 % badanych).

Odpowiedzi wyraźnie wskazują na potrzebę podejmowania działań profilaktycznych, realizowanych we współpracy różnych instytucji pomocowych, których działania są koordynowane na poziomie regionalnym i lokalnym. Ważne jest również kształtowanie odpowiedniego klimatu społecznego sprzyjającego realizacji celów systemu opieki nad dzieckiem i rodziną. Uznano za konieczne wzmocnienie roli pracownika socjalnego oraz jego (także innych instytucji) współpracę z rodziną biologiczną dziecka.

W powyższym raporcie zamieszczono ponadto analizę SWOT (Strengths) ? mocne strony, Weaknesses ? słabe strony, Opportunities ? szanse,  Threats ? zagrożenia) systemu pomocy dziecku i rodzinie w województwie małopolskim opracowaną podczas dyskusji grupowej, przeprowadzonej z ekspertami w październiku 2007 r. w Zakładzie Socjologii Gospodarki i Edukacji Uniwersytetu Jagiellońskiego[2]. W spotkaniu tym wzięli udział przedstawiciele różnych służb pomocowych. Byli to: Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Zakopanem, Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Krakowie, Dyrektor Publicznego Ośrodka Adopcyjno-Opiekuńczego w Krakowie, Dyrektor Specjalistycznej Placówki Opiekuńczo-Wychowawczej ?Parkowa? w Krakowie, Członek Małopolskiej Rady Polityki Prorodzinnej, dwóch Kuratorów Zawodowych Sądu Rejonowego w Krakowie oraz przedstawiciel Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Krakowie[3].

Mocne strony systemu pomocy dziecku i rodzinie w województwie małopolskim:

  • kapitał ludzki ? świadomość i zaangażowanie pracowników pomocy społecznej,
  • aktywność edukacyjna pracowników instytucji pomocy społecznej. Chęć doskonalenia warsztatu pracy i podnoszenia kwalifikacji,
  • nastawienie na współpracę instytucji pomocy społecznej,
  • praca jako misja.

Słabe strony systemu pomocy dziecku i rodzinie w województwie małopolskim:

  • niskie zaangażowanie w rozwój pomocy społecznej i brak świadomości wagi problemów z tego zakresu wśród przedstawicieli samorządów,
  • niewspółmierność wynagrodzenia pracowników pomocy społecznej do ciężaru ich pracy ? odpływ wykwalifikowanej kadry za granicę,
  • zbyt małe zaangażowanie instytucji w działania profilaktyczne,
  • brak zespołów przygotowujących programy pomocowe i zdobywających zewnętrzne fundusze,
  • brak integracji działań instytucji zaangażowanych w pomoc rodzinie,
  • brak świadomości konieczności kompleksowego spojrzenia na problemy o charakterze społecznym,
  • brak jasnych definicji zadań instytucji i wynikające z tego problemy z ich współpracą,
  • problemy z efektywną współpracą z instytucjami z pogranicza pomocy społecznej (służba zdrowia, policja),
  • brak przygotowanych do interwencji pedagogów szkolnych, nauczycieli, brak znajomości procedur, prawa, brak pracy z trudnym uczniem.

Ocena ta jest niezbędnym elementem strategicznej analizy regionu, jego potencjału i braków, w zakresie których konieczne jest podjęcie działań o charakterze naprawczym.

Potencjalnymi i najistotniejszymi rangą zmianami w systemie opieki nad dzieckiem i rodziną w województwie, wg powyższych badań i analiz ekspertów, są[4]:

a)      działania profilaktyczne,

b)      współpraca z samorządami lokalnymi,

c)      wzmocnienie współpracy między instytucjami,

d)     edukacja społeczna,

e)      zwiększenie intensywności działań nakierowanych na pracę z rodziną biologiczną dziecka,

f)       tworzenie lokalnych koalicji na rzecz przeciwdziałania patologiom społecznym,

g)      działania na rzecz zastępczych form rodzicielskich.

Następnie działania o nieco mniejszym znaczeniu niż wymienione powyżej to:

a)      podniesienie kwalifikacji kadr,

b)      koordynacja działań instytucji regionalnych,

c)      wzmocnienie roli pracownika socjalnego,

d)     ciągła diagnoza sytuacji rodziny małopolskiej,

e)      zwiększenie liczby placówek pomocowych (ale tylko specjalistycznych) oraz kulturalno ? oświatowych.

Jako działania o zdecydowanie mniejszym znaczeniu niż wyżej wymienione eksperci ocenili:

a)      wsparcie programów realizowanych przez organizacje pozarządowe,

b)      wzmocnienie roli sądu rodzinnego.

Dodatkowo zespół ekspertów wymienił działania, które nie pojawiły się w wynikach badań internetowych, a do których należą takie działania, jak:

a)      poznanie i wdrożenie nowych metod pracy z rodziną,

b)      zatrudnienie specjalistycznej kadry (psycholog, pedagog) do pracy z rodziną zastępczą w środowisku),

c)      ciągłe uświadamianie wagi i roli zastępczej opieki rodzinnej,

d)     włączenie wspólnot religijnych w pomoc dziecku i rodzinie, właściwe przygotowanie duchownych do pracy z rodziną,

e)      szkolenie kadry w zakresie pracy w terenie,

f)    zwiększenie przygotowania instytucji stykających się z rodzinami: policja, szkoła, służba zdrowia.

Opierając się na powyższej analizie chciałam zaprezentować nową metodą pracy z rodzina jaką jest metoda Konferencja Grupy Rodzinnej, która jest wdrażana od 2006 r. do systemu pomocy rodzinie w województwie małopolskim.


[1] B. Worek, M. Jelonek, A. Sobczyk, dz. cyt., s. 89-95.

[2] B. Worek, M. Jelonek, A. Sobczyk, dz. cyt., s. 108-115.

[3] B. Worek, M. Jelonek, A. Sobczyk, dz. cyt., s. 37-38.

[4] B. Worek, M. Jelonek, A. Sobczyk, dz. cyt., s. 116-117.

0
comments

Wrz 12

Ćwiczenia umuzykalniające

Treścią zajęć zespołu Trzpioty są ćwiczenia umuzykalniające, rytmika, akrobatyka, ćwiczenia akrobatyki tanecznej, elementy tańców: współczesnego, klasycznego, towarzyskiego, ludowego, latyno – amerykańskich, jazzowego, rewii, tańców narodowych oraz techniki dowolnej. Inspiracją do tworzenia widowisk są treści bajek takich jak np. Calineczka, Pali się, Na dalekiej północy, Zaczarowana łąka, Spotkanie w kosmosie. Celem zajęć jest kształcenie elementów wychowawczych: dyscypliny, koleżeństwa, wrażliwości, wytrwałości, współpracy, życzliwości, odpowiedzialności oraz higieny osobistej, a także rozwijanie wrażliwości estetycznej, muzycznej i wyrabianie scenicznej postawy, poczucia rytmu. Zajęcia mają również na celu wyrobienie sprężystości stawów skokowych, elastyczności, siły kolan i całej nogi. Kształtują równowagę i swobodę przenoszenia ciężaru ciała, swobodę ruchów rąk, głowy, barków, obrotów oraz orientacji w przestrzeni.

Z wywiadu jaki przeprowadziłam z kierownikiem zespołu Marianną Kiszkurno, dowiedziałam się, że jeżeli ktoś ma kłopoty z nauką, to starsze dziewczynki tłumaczą trudne lekcje i pomagają sobie wzajemnie. Jak stwierdziła kierowniczka tylko wykorzystuje wrodzone predyspozycje dzieci. Nigdy nic złego nie stało się: starsze dziewczynki podczas wykonywania figur akrobatycznych muszą myśleć nie o sobie, a o dziecku, które stoi na ich ramionach. Podchodząc do wykonania pewnych akrobacji muszą być spokojne i opanowane.

Przy układaniu tańca uczą się asekuracji, a układy są tak kompozycyjnie ułożone, że w ogólnym rysunku tego nie widać. Dziewczęta ustawione w pozach są asekuracją dla tych, które wykonują elementy akrobatyczne i dzięki nim są zupełnie bezpieczne.

Do zespołu należy już drugie pokolenie, a dawne członkinie przyprowadzają swoje dzieci. Wśród nich są obecnie nauczyciele kultury fizycznej, muzyki, akrobatyki jak również choreografii. Prowadzą własne studia choreograficzne w kraju i zagranicą.

Prowadząca zespół Marianna Kiszkurno urodziła się 6 kwietnia 1935 r. w Tarnowie. Posiada wykształcenie ogólnokształcące – pedagogiczne. w 1956 r. ukończyła 5-letnie Studium Tańca Artystycznego i Klasycznego w Krakowie z uprawnieniami choreografa kategorii I. W latach 1953-56 uczestniczyła w seminariach choreograficznych w Krakowie, Rzeszowie i Warszawie. Pracowała w Domu Kultury w Dąbrowie Tarnowskiej, a oprócz tego tańczyła w Zespole Wojskowym Pieśni i Tańca w Krakowie. Od 1961 r. pracuje w Kielcach – najpierw w WSS Społem jako choreograf dziecięcego zespołu, a następnie w WDK . W 1969 r. była też choreografem Zespołu Pieśni i Tańca Tkactwo Świętokrzyskie w Bodzentynie.W klubie Merkury w Kielcach tworzyła choreografię w kabarecie YETI. Obecie pracuje w WDK w Kielcach.

Kierownik zespołu za swoje osiągnięcia otrzymała wiele nagród i wyróżnień. Do ważniejszych należą:

 WYKAZ DYPLOMÓW, NAGRÓD I PODZIĘKOWAŃ

DLA

MARIANNY KISZKURNO

 1990 Nagroda Wojewody za pełne zaangażowanie w pracę na rzecz upowszechniania Kultury.

1995 – Nagroda Wojewody za pełne zaangażowanie w pracę na rzecz upowszechniania Kultury.

1995 Podziękowanie od prezydenta Miasta Kielc i władz miasta z okazji XV lecia istnienia zespołu.

1980 Dyplom- wyróżnienie za osiągnięcia w pracy z zespołem tanecznym.

1981 Podziękowanie Ambasada Polska w Belgradzie, dla Marianny Kiszkurno za przygotowanie zespołu.

1980 Podziękowanie. Urząd Woj. Kurator Ośw. i Wychowania w Kielcach za kilkuletnią, systematyczną i efektywna pracę z dziećmi i młodzieżą w dziedzinie pozalekcyjnej i pozaszkolnej działalności kulturalno – artystycznej.

1983 Kielce – Nagroda pieniężna od wojewody kieleckiego w Dniu Działacza Kultury.

1984 Podziękowanie. Minister Oświaty i Wychowania w Szczecinie; za trud włożony w kształtowanie w dzieciach i młodzieży umiłowania sztuki.

1983 Dyplom Honorowy Ministra Kultury i Sztuki za osiągnięcia w upowszechnianiu Kultury  Warszawa.

1986 Nagroda i podziękowanie Ministra Oświaty i Wychowania  Warszawa

1987 Nagroda Miasta Kielc -za osiągnięcia w rozwoju amatorskiego ruchu artystycznego wśród dzieci i młodzieży. Kielce

1987 Kielce. Nagroda za wybitne osiągnięcia w przygotowaniu koncertu  Gospodarze  Gościom w ramach Harcerskich Festiwalów Kultury  Młodzieży Szkolnej. Funducz Nauki i Kultury im. St. Staszica.

1981 odznaka Zasłużony Działacz Kultury Ministerstwo Kultury i Sztuki Rzeczpospolitej Polskiej  Warszawa.

1988 Złota Honorowa Odznaka Przyjaciół Harcerstwa Warszawa.

Podziękowanie za troskę o sprawy wychowania dzieci i młodzieży.

1986 Nagroda Ministra . Odznaka za 30 letnią pracę szczególnie wyróżniającą w instytucjach i placówkach upowszechniania kultury  Warszawa. (Uchwała Rady Państwa).

1989 Odznaka za Zasługi dla Kielecczyzny. (Uchwala Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach)

1989 Podziękowanie za program twórczy i udział w realizacji  prezentowanego w trakcie Dni Kielecczyzny na Ziemi Winnickiej.

Ogólnie mogę stwierdzić, że ta oddana dzieciom i młodzieży działalność przynosi bardzo dobre rezultaty. Jest owocem trudu, wielu wyrzeczeń i mozolnej pracy.

0
comments

Lip 22

Zakup przez rodziców zabawek służących do odgrywania roli zawodowej

Następne pytanie z kwestionariusza ankiety dla rodziców wiązało się poprzednim. Zapytałam, czy dorośli kupują swoim dzieciom zabawki, które służą do odgrywania określonej roli zawodowej (np. fryzjerki, nauczycielki, policjanta). Ankietowani odpowiadali w następujący sposób |Wykres nr 24|:

Wykres nr 24. Zakup przez rodziców zabawek służących do odgrywania roli zawodowej.

prace

Źródło: opracowanie własne.

Rodzice na ogół odpowiadali, że często kupują zabawki, które dotyczą określonego zawodu. Taką kwestię zaznaczyło 40% (8 osób). Odpowiedź o treści: raczej nie kupuje takich zabawek lub robię to od czasu do czasu wyróżniło po 20% ankietowanych. Po równo, czyli po 10% (2 x osoby) odpowiedziało: zawsze, gdy dziecko jest zainteresowane tą tematyką oraz nie kupuję żadnych zabawek.

Według mojej opinii, rodzice powinni kupować dzieciom wyżej wspomniane rodzaje zabawek. Przykładowo, dzięki zestawom dla małego lekarza, czy dentysty, najmłodsi poznają narzędzia pracy, które wykorzystywane są przez specjalistów w danej dziedzinie. Ułatwia to chociażby późniejsze wizyty w gabinetach i tym podobnych miejscach pracy. Innym przykładem może być np. zestaw kucharza czy małego mechanika ? znając ich wykorzystanie, dzieci chętniej pomagają rodzicom w wykonywaniu domowych obowiązków.

0
comments

Lut 11

Zjawisko agresji wśród dzieci i młodzieży

Zjawisko agresji staje się coraz szerszym problemem społecznym. Ujmowane ono bywa i interpretowane z różnych punktów widzenia. W języku potocznym określenie agresji jest używane bardzo swobodnie. Zdefiniowanie pojęcia agresja stwarza pewne trudności. Najczęściej jako zachowanie agresywne określa się bezpośrednie lub pośrednie wyrządzenie szkody. Obok pojęcia agresja używa się czasem terminów „wrogość”, „wojowniczość”, „destruktywność”. Terminy te służą do określania tendencji czy też skłonności do zachowania czynnego lub werbalnego skierowanego przeciwko komuś lub czemuś.

Pojęcie agresji nie jest łatwe do zdefiniowania, w literaturze naukowej spotkać się można z wielością rozumień, podejść i wyjaśnień tego pojęcia. W psychologii termin agresja (z łac. agressio ? napaść) oznacza „działanie skierowane przeciwko ludziom lub przedmiotom wywołującym u jednostki niezadowolenie lub gniew. Celem agresji jest wyrządzenie szkody przedmiotowi agresji, określonym osobom lub grupom społecznym”. W psychologii zainteresowanie agresją datuje się od początków XX wieku i łączy się je z Zygmuntem Freudem i Alfredem Adlerem. Badania naukowe nad tym zjawiskiem rozpoczęły się w latach pięćdziesiątych XX wieku. Niektórzy psychologowie posługują się terminem działania agresywnego, przez które rozumieją zachowanie ukierunkowane na spowodowanie fizycznej lub psychicznej szkody. Według nich agresja jest działaniem intencjonalnym, ukierunkowanym na zranienie lub sprawienie bólu. Może ona przynieść pożądany efekt lub zakończyć się niepowodzeniem, zawsze jednak nazwana zostanie agresją, gdyż istotna jest intencja.

Na zachowania agresywne dzieci i młodzieży mają wpływ różnorodne czynniki, takie jak wiek płeć, doświadczenie, typ szkoły itp. Dużą rolę odgrywa tu pozycja oraz wiek osoby będącej przedmiotem agresji. W zupełnie inny sposób młodzież reaguje na irytujące ją zachowania czy wypowiedzi osób dorosłych, szczególnie decydujących o ich życiu, jak rodzice czy nauczyciele, inne postawy przyjmuje wobec rodzeństwa czy rówieśników. W stosunku do osób znaczących młodzi często stosują formy agresji pośredniej np. rozpowszechnianie nieprzychylnych opinii ignorowanie poleceń i zakazów oraz formy agresji przemieszczanej, rzucanie przedmiotami, trzaskanie drzwiami niszczenie efektów własnej pracy, pisanie po ławkach, ataki na rówieśników czy rodzeństwo; nieco rzadziej stosują agresję werbalną (pyskowanie). Wobec nieznajomych osób dorosłych np. sąsiadów podejmują w głównej mierze formy bezpośredniej agresji słownej, ukazującej się w przezywaniu przedrzeźnianiu wyśmiewaniu. Bezpośrednia agresja słowna i fizyczna w stosunku do rówieśników rodzeństwa oraz innych uczniów przejawia się w przedrzeźnianiu wyśmiewaniu, wyzywaniu, , kopaniu szarpaniu i biciu. Tak samo często młodzież stosuje wobec rówieśników agresję pośrednią, najczęściej krytykowanie i obmawianie. Specyficzną właściwością  zachowań w relacjach z kolegami jest odwracanie uwagi od swoich zachowań przez obgadywanie krytykowanie, czy namawianie innych osób do zachowań agresywnych. Ważnym powodem agresywnych zachowań młodzieży są niepowodzenia we własnym działaniu. Jest to jeden z istotnych czynników deprymujących; który prowadzi do zniechęcenia, obniża poczucie własnej wartości. Czynniki te nie mobilizują młodzieży do działania; wręcz przeciwnie – powodują, rezygnacje z podjętych zadań uważając, że nie są nic warci i niczego nie osiągną w życiu.. Niepowodzenia doprowadzają do samo agresji emocjonalnej, niekiedy również fizycznej (samookaleczenie), a także do przejawów agresji przemieszczonej.

Młodzież bywa agresywna zarówno wobec osób dorosłych, jak i swojego rodzeństwa czy koleżanek i kolegów. Jej głównym źródłem agresywnych zachowań są wszelkie sytuacje konfliktowe, które są próbą wywierania na nich jakiegokolwiek nacisku. Najczęściej prowadzi to do konfliktu z osobami dorosłymi. W rezultacie agresję wywołują te wypowiedzi i zachowania rodziców, nauczycieli i wszystkich innych osób, które stanowią formę kontroli nad dzieckiem w szkole w domu, , w środowisku rówieśników oraz te, które w każdy sposób naruszają prywatność młodego człowieka. Nauczyciel, który jest częstym źródłem agresji, poprzez swoje działania doprowadza uczniów do bezsilności, zwątpienia lub też do manifestowania agresji.

Powszechnie wiadomo że drugim domem dziecka jest szkoła, i tutaj można zaobserwować zachowania agresywne zarówno na korytarzach, jak i na lekcjach wychowania fizycznego.

Do przeciwdziałania przemocy w szkole podstawą jest Kodeks „Szkoły bez Przemocy”, jak również zachowywanie zasad fair play, które obowiązują w sporcie. Pomogłoby to ograniczyć sytuacje agresywne w szkole.

Fair play czyli czysta gra to norma wartości określająca w sporcie postawę gry  reprezentowanej na boisku, gdzie celem nie jest zwycięstwo, które należy osiągnąć za każdą  cenę. Nastawienie to wynika z przekonania, że sukces osiągnięty w wyniku nieuczciwej i nieetycznej  walki nie stanowi autentycznej wygranej. We wszystkich  zawodach sportowych podstawowym obowiązkiem sportowca jest przestrzeganie reguł gry ,ale postępowanie takie nie jest wystarczające, aby uznać je za „fair play”.

Zasady „czystej gry” dotyczą niepisanych reguł walki sportowej i poszanowania dla siebie i swojego przeciwnika, wykraczają one poza zakres obowiązkowych przepisów . Umożliwienie zachowywania  równych szans w walce i pomoc kolegom na boisku to prawdziwy duch sportu . W sporcie stosowanie przez młodzież idei fair play to nie tylko wyeliminowanie przemocy i brutalności , ale także zagwarantowanie jednakowych szans w rywalizacji uczestnikom o porównywalnych warunkach fizycznych.

Możemy wyróżnić kilka kategorii najbardziej premiowanych zachowań fair play, którymi są między innymi: poświęcenie zwycięstwa i wyniku dla ratowania zdrowia i życia, dążenie do niego, ale nie za wszelką cenę, przyznanie się do własnego błędu, nie dostrzeżonego przez sędziów, ze świadomością przekreślenia szans na zwycięstwo, akceptacja odniesionego zwycięstwa wyłącznie w równej walce.

Zawodnicy w sporcie respektują przepisy gry. Obowiązkiem w uczniów, jest nienaruszanie norm zawartych w przepisach szkolnych. Przestrzeganie reguł i wzajemna pomoc stworzy chęć odniesienia sukcesu.

W życiu prywatnym, a tym samym także szkolnym uczniowie osiągają swoje małe lub większe sukcesy nie tylko na polu sportowym. Dzięki nim zachowuje się normy postępowania takie jak: uczciwość, honor, lojalność, moralność, przestrzeganie reguł, szacunek dla przeciwnika.

2
comments

Lut 08

Świat zawodów w oczach dziecka przedszkolnego

Podstawowym źródłem wiedzy najmłodszych o zawodach jest obserwacja bezpośrednia. Dziecko w wieku przedszkolnym właśnie dzięki niej gromadzi wiedzę o pracy i zawodach. Są to zazwyczaj najpopularniejsze zawody np.: lekarza, pielęgniarki, sprzedawcy, fryzjera czy nauczyciela. Dzięki bezpośredniemu doświadczeniu, zaobserwowane czynności zawodowe stają się bliższe i bardziej zrozumiałe.

Dziecko w wieku przedszkolnym rozpoznaje te zawody, z którymi styka się w swoim otoczeniu. Są one najczęściej związane z pracą ręczną (manualną) oraz wzbudzające uwagę dziecka ze względu na wyróżniający strój czy akcesoria np. policjant i strażak[1]. Młody człowiek z łatwością spostrzeże czerwony strażacki samochód jadący z głośną syreną oraz strażaka ze względu na jego charakterystyczny kask i niezbędne narzędzia pracy.[2]

Wiedzę o zawodach dziecko w wieku przedszkolnym czerpie także poprzez obserwację pośrednią, na którą składa się świadome i planowe spostrzeganie zjawisk za pomocą książek, radia, telewizji, filmów, obrazów.

Informacje związane z wykonywaniem różnych zawodów dziecko pozyskuje również od rodziców i członków rodziny. Najmłodsi pytają matkę, ojca, babcię o zawody nie tylko bliższego, ale i dalszego otoczenia[3]. W ten sposób uzupełniają swoją wiedzę związaną z wykonywaniem różnych czynności, używaniem maszyn i narzędzi, zaznajamiają się także z wymaganiami zawodowymi, które trzeba spełnić, by być dobrym pracownikiem.

W przedszkolu dziecko zdobywa wiedzę o zawodach m.in. poprzez zabawę, udział w spotkaniach z przedstawicielami różnych zawodów, poznawanie warsztatu ich pracy, udział w wycieczkach do zakładów pracy, a następnie odwzorowują ją w pracach, wytworach z prac plastycznych.[4] Odpowiednio zorganizowane kontakty społeczne stanowią bogate źródło informacji oraz bezpośrednie zetknięcie z przedmiotami, faktami i zjawiskami życia społecznego.

Uzyskane doświadczenia i przeżycia, które związane są ze światem zawodów należy systematycznie precyzować i wzbogacać poprzez różne treści i formy pracy. W realizacji założeń niezbędne jest wykorzystanie zabawowych zestawów tematycznych. ?Dzieci mogą sobie wyobrażać siebie w określonej roli zawodowej i przeprowadzić na tej podstawie różne zabawy [?] Wymieniony charakter procesów poznawczych i właściwości psychicznych dzieci w wieku przedszkolnym determinuje przede wszystkim rodzaj treści, zakres i jednolitość postaw wobec zawodu [?] Jak już wspomniano postawy te dotyczą tych zawodów, które dziecko jest zdolne poznać mając do dyspozycji myślenie obrazowe oraz związaną z nim pamięć i uwagę mimowolną.?[5]

Dzieci przedszkolne w poszczególnych latach życia różnią się między sobą w pojmowaniu znaczenia pracy zawodowej. Starsze znacznie pełniej rozumieją np. aspekt ekonomiczny zawodu, już w sześciolatki łączą pojęcie pracy zawodowej z wartością pieniądza. Obierają tym samym zawód, jako pracę, która prowadzi do określonych wyników.

Znajomość poszczególnych zawodów, które wyszczególniają dzieci pod koniec wieku przedszkolnego, związana jest z procesem spostrzegania i wyobraźni, a te uwarunkowane są pamięcią i uwagą. Między sześciolatkiem a trzylatkiem zaznacza się znacznie większy zasób słów, co prowadzi do połączenia czynności z wynikiem[6].

Dzieci traktują świat zawodów, jako wesołą zabawę-czynności związane z wykonywaniem pracy zawodowej sprawiają im wiele radości i satysfakcji. Ten emocjonalny akcent stanowi podstawę, dla której powstają w podświadomości dziecka pierwsze plany zawodowe. Dzieci w wieku przedszkolnym wybierają zawody pod wpływem marzeń i życzeń zawodowych, ze względu na samą czynność, która jest pełna wdzięku i przyjemności.


[1] Od manualizmu do pedagogiki pracy. Red. B. Baraniak. Warszawa 2010, Difin.

[2] S. Skrzypiec, Kształtowanie postaw dzieci i młodzieży wobec pracy zawodowej. Warszawa 1979, WSiP, s. 83.

[3] B. Grzeszkiewicz, op. cit., s. 130-132.

[4] T. Nowacki, Metodologia pedagogiki pracy. Warszawa 1978, WSiP.

[5] S. Skrzypiec, op. cit., s. 88.

[6] tamże, s. 87.

0
comments

Sty 17

Dziecko w wieku przedszkolnym

Wiek przedszkolny jest okresem przejściowym, w którym dziecko na przestrzeni od 3 do 6 roku życia przechodzi szereg ważnych zmian – od uczenia się według programów zewnętrznych, po opanowanie nowych wiadomości i nabywanie niezbędnych umiejętności. Następuje intensywny rozwój fizyczny, umysłowy, emocjonalny i społeczny. Mały człowiek dynamicznie rozwija sprawności motoryczne, nabywa osiągnięcia w rozwoju orientacji w przestrzeni. Zachodzą postępy w myśleniu opartym na wyobrażeniach, tworzą się zmiany w kontaktach z rówieśnikami.

Rozwój fizyczny w ciągu trzyletniego okresu przedszkolnego nie przebiega w sposób równomierny ? zachodzące zmiany dokonują się z każdym rokiem i wskazują zróżnicowanie. Między trzecim a czwartym rokiem oraz między piątym a szóstym tempo i rytm zmian w rozwoju na ogól jest umiarkowany, natomiast między czwartym i piątym rokiem życia dziecka, procesy rozwojowe wyraźnie się nasilają. Podstawowymi wskaźnikami w zmianach rozwoju fizycznego dziecka jest układ budowy ciała oraz układ ruchowy[1].

Silny związek z rozwojem fizycznym ma rozwój motoryczny dziecka ? wraz z wiekiem, przyrostem wagi, wzrostem i dojrzewaniem organizmu dziecko uczy się nowych czynności, nie tylko trudniejszych, ale i bardziej skomplikowanych. Największy poziom osiągają cechy motoryczne, do których należą: szybkość, zręczność, siła, zwinność i wytrzymałość. Zaznaczają się przy tym znaczne różnice w rozwoju między chłopcami a dziewczętami ? chłopcy w znacznej mierze wskazują przewagę nad płcią przeciwną.

Niezwykle ważny jest związek rozwoju fizycznego i psychicznego dziecka, który również w okresie przedszkolnym ulega modyfikacji. Następuje doskonalenie się sposobów odbierania rzeczywistości oraz reagowania i wpływania na zjawiska otaczające dziecko. Psychikę dziecka w wieku przedszkolnym cechuje przede wszystkim emocjonalność, uczuciowość i stany skrajności ? od ożywienia i wesołości do przygnębienia i płaczu. Powyższe cechy dziecko zaspokaja w aktywności ruchowej[2]. Zakres tych etapów rozwojowych dziecka ujmuje teoria E. Eriksona, która określa charakter człowieka w ośmiu stadiach. Wiele badań, obserwacji oraz przemyśleń doprowadziło autora do sformułowania faz rozwojowych człowieka, które obejmują jego całe życie. Etapy rozwojowe następują po sobie w taki sposób, że każdy z nich jest obecny w jakiejś formie w każdej fazie, posiada własny czas dominacji w pewnym okresie życia, reprezentując jego kryzys.


[1] A Klim-Klimaszewska, op. cit., s. 40.

[2] tamże, s.42.

0
comments

Sty 16

Nauczyciel w szkole

W działalności nauczyciela istotne jest życzliwe zainteresowanie się drugim człowiekiem wczuwanie się w przeżycia innych ludzi, rozumienie ich przeżyć. Jest to wrażliwość na wszystko co jest ludzkie i połączone z postawą opiekuńczej, życzliwej pomocy. Takie cechy jak: uprzejmość, życzliwość i serdeczność są nie do zastąpienia. Potrzebuje ich zarówno dziecko w wieku przedszkolnym i szkolnym, student i dorosły pracownik. Poprzez życzliwość i serdeczność może dojść do przybliżenia się ucznia do nauczyciela i nauczanego przedmiotu oraz zachęcić tak ucznia jak i nauczyciela do współpracy w realizowaniu zadań wychowawczych. Stosunki obojętne, chłodne lub odrzucające oddalają wychowawców i wychowanków od siebie, powodują występowanie konfliktów, niechęć do pracy, współdziałania, opóźniając proces wychowawczy.

Według T. Marzec w kontaktach bliskich i życzliwych ma miejsce ” wczuwanie się wychowawcy w psychikę wychowanka, mogą przenikać się ich wzajemne pragnienia i dążenia, może następować obopólne zrozumienie.” ( T. Marzec, 1988, s. 47).

Bardzo ważną cechą wynikająca z empatii jest zdolność do akceptacji ucznia, wyraża ona bowiem bezwarunkową zgodę na jego osobowość, na jego swoistą odrębność, na występowanie ucznia w roli członka zespołu klasowego, który łączy się z przyznawaniem takich samych praw jemu, jak i innym uczniom, okazaniem mu zainteresowania, życzliwości. Akceptacja ucznia wyklucza instrumentalne traktowanie jego osoby, posługiwanie się nim jako środkiem do zaspokajania własnych potrzeb lub regulacji stosunków z klasą.  M. Łobocki uważa, iż akceptacja jest ściśle związana z podmiotowym traktowaniem ucznia przez nauczyciela z jego humanizmem. Uczeń postrzegany jest wtedy jako jednostka autonomiczna, która ma prawo do niezależności i odpowiedzialności za własne postępowanie. Wychowawca, dla którego uczeń jest podmiotem oddziaływań okazuje mu poszanowanie, serdeczność, uwzględnia jego najbardziej podstawowe potrzeby i udziela mu niezbędnej pomocy. ( M. Łobocki,1989, s. 82).

Nauczyciel musi uszanować godność ludzką ucznia, poczucie własnej wartości. Jak stwierdza E. Marek ” wychowawca powinien widzieć dziecko, dostrzegać zmiany zachodzące w jego wyglądzie, w wyrazie twarzy, wnikać w jego sytuacje życiowe, rozumieć je. Wpływać na niego nie tylko słowami, ale i owym ciepłem, życzliwym oddziaływaniem, uśmiechem, spojrzeniem akceptującym, czy wyrażającym zarzut, gestem wyrażającym autentyczną życzliwość, zrozumieniem”.( E. Marek, 1993, s. 46).

Według S. Seul nauczyciel nic nie traci ze swego autorytetu gdy przejawia zachowanie pomocne, uczynne a jednocześnie stawia wymagania pouczające do rozwoju. Opinia nauczyciela o uczniu wpływa na samoocenę ucznia i uruchamia następne ogniwo jakim jest spostrzeganie nauczyciela przez ucznia. ( S. Seul, 1995, s. 21).

Pozytywny obraz nauczyciela w świadomości ucznia sprzyja uzyskiwaniu przez tego ucznia lepszych wyników, niż gdy obraz ten jest negatywny. To spostrzeganie decyduje także o tworzeniu relacji z nauczycielem, zachowaniu wobec niego.

” Podstawowym zadaniem nauczycieli będzie odtąd nie przekazywanie wiedzy, lecz kształtowanie osobowości wychowanka i otwieranie przed nim drogi do rzeczywistego świata, zatem funkcje wychowawcze i inspirujące przeważać powinny nad funkcjami nauczającymi”. ( Raport UNESCO Uczyć się aby być)

M. J. Szymański uważa, że jeśli rozpatrujemy kształtowanie się osobowości, a zwłaszcza to, jak jednostka poznaje samą siebie i uczy się sterować własnym rozwojem to zawsze natrafiamy na mniej lub bardziej rozbudowaną sferę wartości.

            Mogą to być wartości abstrakcyjne bądź konkretne, duchowe lub materialne, jednostkowe czy uniwersalne, przyjmowane wyłącznie rozumowo lub silnie uwikłane w kontekst emocjonalny. Niezależnie od charakteru wartości zwraca uwagę ich znaczna trwałość i to, że ściśle wiążą się z aktualnym lub przyszłym działaniem. ( M. J. Szymański,1988, s.132).

0
comments