Archiwum za Listopad, 2013

Lis 09

Problem badawczy i szczegółowe pytania badawcze

Prawidłowa analiza przedmiotu badań oraz realizacja założonych celów poznawczych i utylitarnych nakłada na badacza obowiązek uściślenia i sprecyzowania problematyki badawczej. Metodologia badań empirycznych zaleca nieraz formułowanie ogólnych pytań badawczych, łącznie z precyzowaniem hipotezy lub zespołu hipotez badawczych,  o których słuszności rozstrzyga się na podstawie uzyskanych danych empirycznych. Są to najczęściej uszczegółowione twierdzenia zamknięte dotyczące badanej rzeczywistości, konstruowane na bazie istniejących już twierdzeń lub ustaleń teoretycznych lub empirycznych [1]. Nie zawsze jest to konieczne, ale ze względu na to, iż założyłam także weryfikacyjny charakter niniejszych badań, wydaje się to być wskazane. Stąd sformułowane zostaną hipotezy dotyczące metody Konferencja Grupy Rodzinnej.

?Problem badawczy to pytanie o naturę badanego zjawiska, o istotę związków między zdarzeniami lub istotami i cechami procesów, cechami zjawiska, to mówiąc inaczej uświadomienie sobie trudności z wyjaśnieniem i zrozumieniem określonego fragmentu rzeczywistości, to mówiąc jeszcze inaczej deklaracja o naszej niewiedzy zawarta w gramatycznej formie pytania?[2].

Janusz Sztumski problemem badawczym nazywa to, ?co jest przedmiotem wysiłków badawczych, czyli po prostu to, co orientuje nasze przedsięwzięcia poznawcze (?) ważna jest również jego konkretyzacja, czyli uściślenie problemu?[3].

Janusz Sztumski wyróżnia problemy biorąc za kryterium przedmiot, zakres i rolę jaką one pełnią:

  • teoretyczne i praktyczne,
  • ogólne i szczegółowe,
  • podstawowe i cząstkowe.[4]    Zgodnie ze stanowiskiem Stefana Nowaka[5] problematykę badań stanowi zbiór pytań leżących w polu zainteresowań badacza[6], zaś poprawność sformułowanych problemów jest determinowana spełnieniem takich warunków koniecznych jak: dokładność wiedzy zawartej w tematyce badawczej, zawieranie wszystkich, generalnie występujących zależności między zmiennymi, możliwość ich rozstrzygnięcia drogą empiryczną oraz to, że posiadają one wartość praktyczną[7]. W niniejszej pracy starałam się sprostać tym wymaganiom, jednakże nie zawsze wydaje się to możliwe ze względu na ograniczenie zakresu tej pracy, a ponadto w niektórych sferach, które chciałam rozstrzygnąć, brak jest wystarczających odniesień w literaturze przedmiotu. Zatem zawarłam w niniejszej pracy problemy, które w części wynikają z subiektywnego przekonania o ich wadze  i zasadności, aczkolwiek mające pośrednie źródła teoretyczne.

Główny problem badawczy przyjął zatem postać pytania:

?Czy metoda Konferencja Grupy Rodzinnej może zostać wprowadzona w polskim systemie pomocy społecznej??.

Uszczegóławiając problematykę badawczą postawiono następujące problemy badawcze:

  1. W jaki sposób KGR może wpłynąć na rodzinę, jej funkcjonowanie, relacje, aktywizację, etc?
  2. W jaki sposób KGR może wpłynąć na system pomocy dziecku i rodzinie?
  3. W jakich sytuacjach można zastosować metodę Konferencja Grupy Rodzinnej?
  4. Czy będą występowały trudności we wprowadzeniu KGR w Polsce?
  5. Jak rodziny i specjaliści oceniają metodę Konferencja Grupy Rodzinnej?

Wszystkie pytania badawcze wynikają bądź z przyjętych założeń teoretycznych lub są wynikiem analizy dotychczasowych badań empirycznych. W konsekwencji takiego ich ujęcia ? w części dotyczącej modelu Konferencji Grupy Rodzinnej postawiono kilka ogólnych hipotez badawczych (roboczych).


[1]  M. Łobocki, Metody badań pedagogicznych, Warszawa 1982, s. 56; W. Zaczyński, dz. cyt., s. 26.

[2] T. Pilch, T. Bauman, Zasady badań pedagogicznych, Warszawa 2001, s.43.

[3] J. Sztumski, Wstęp do metod i technik badań społecznych?, Katowice 1999 r., Wydawnictwo Naukowe ?Śląsk?, s. 41.

[4] Tamże, s.51.

[5]  S. Nowak, op. cit., Warszawa 1985, s. 220 ? 225.

[6]  T. Pilch, Metodologia pedagogicznych badań środowiskowych, Warszawa 1971, s. 220.

[7] Tamże, s. 65

0
comments