Archiwum za Listopad, 2012

Lis 27

Rozmiary nikotynizmu wśród młodzieży

W świetle uzyskanych wyników badań okazuje się, że spośród 120 osób, aż 98 osób nie pali papierosów, co stanowi 81,7% wszystkich uczniów biorących udział w badaniu. Do palenia papierosów przyznało się 22 uczniów czyli 18,3% spośród wszystkich ankietowanych (Tabela 4).

Tabela 4 – Liczba i procent uczniów palących i niepalących

Uczniowie

n

%

Palący

22

18,3

Niepalący

98

81,7

Ogółem

120

100,0

Tabela 5 – Liczba i procent uczniów palących i niepalących papierosy ze względu na miejsce zamieszkania

Liczba i   procent uczniów palącychi   niepalących papierosy

Miejscowość

Ogółem

Rytwiany

Tarnobrzeg

n

%

n

%

N

%

Palący

10

20,0

12

17,1

22

18,3

Niepalący

40

80,0

58

82,9

98

81,7

Ogółem

50

100,0

70

100,0

120

100,0

Procent i liczba palących papierosy jest do siebie bardzo zbliżony w środowisku wiejskim i miejskim. W środowisku wiejskim, reprezentowanym przez Rytwiany, do palenia papierosów przyznało się 10 uczniów spośród 50 biorących udział w badaniu, tj. 20%. Papierosów nie pali 40 uczniów (tj. 80%). Jeżeli chodzi o Tarnobrzeg, wyniki są zbliżone do wyników uzyskanych w Rytwianach. W środowisku miejskim na 70 uczniów biorących udział w badaniu, papierosów nie pali 58 (tj. 82,9%). Do palenia przyznało się natomiast 12 osób (tj. 17,1%).

Na podstawie powyższego mogę stwierdzić, że środowisko zamieszkania nie ma większego wpływu na palenie bądź niepalenie papierosów przez uczniów. Należy jednak pamiętać, że badania były przeprowadzane na małej próbie badawczej, dlatego też uzyskane wyniki należy interpretować bardzo ostrożnie.

Tabela 6 – Liczba i procent uczniów palących i niepalących papierosy ze względu na płeć

Liczba i procent uczniów   palącychi niepalących papierosy

Płeć

Ogółem

Dziewczęta

Chłopcy

n

%

n

%

N

%

Palący

9

13,6

12

22,6

21

17,6

Niepalący

57

86,4

41

77,4

98

82,4

Ogółem

66

100,0

53

100,0

119

100,0

Wśród 21 osób, które przyznały się do palenia, papierosy pali 9 uczennic, czyli 13,6% wszystkich dziewcząt i 12 uczniów, tj. 22,6% wszystkich chłopców biorących udział w badaniu. W grupie 119 niepalących osób, 57 dziewcząt i 41 chłopców nie pali papierosów, co stanowi odpowiednio: 86,4% wszystkich dziewcząt i 77,4% wszystkich chłopców z tej grupy.

Tabela 7 – Ilość wypalanych papierosów w ciągu tygodnia przez uczniów palących

Liczba   wypalanych papierosów 

N

%

Kilka   paczek

5

23,8

Mniej   więcej jedna paczka

6

28,6

Kilka   lub kilkanaście sztuk papierosów

3

14,3

Mniej   niż jeden papieros

5

23,8

Kilka   papierosów w ciągu roku

2

9,5

Ogółem

21

100,0

Jeżeli chodzi o liczbę wypalanych w ciągu tygodnia papierosów, okazuje się, że najwięcej badanych z grupy osób palących – 28,6%, wypala w ciągu tygodnia mniej więcej jedną paczkę papierosów. Licząc, że w paczce papierosów znajduje się 20-25 papierosów – w przeliczeniu na sztuki jest to średnio 22,5 papierosów na tydzień, licząc dalej – 3,2 papierosa dziennie. Najmniejszy procent badanych orzekł, że w ich przypadku liczba wypalanych papierosów to zaledwie kilka papierosów w skali całego roku. Można więc wnioskować na tej podstawie, że palenie ma charakter raczej okazjonalny. Niecałą paczkę papierosów (kilka lub kilkanaście sztuk) w ciągu tygodnia wypala 14,3% badanych. Natomiast w przypadku 23,8% osób, które przyznały się do wypalania kilku paczek papierosów na tydzień, można stwierdzić, że osoby te wykazują objawy uzależnienia od papierosów.

Rzucanie palenia jest  skomplikowanym procesem. Składa się z wielu etapów, czasami wymagających powtórzeń. Niektórzy przestają palić pod wpływem chwili. Inni potrzebują głębokiego namysłu, długich przygotowań, mozolnego wyboru metody, specjalnych okoliczności. Lecz już sama chęć rzucenia palenia jest pierwszym poważnym krokiem, dzięki któremu wyzwolenie z uzależnienia może zakończyć się sukcesem.

Tabela 8 – Stosunek  palących uczniów do zaprzestania palenia papierosów

Czy   zamierzasz przestać palić?

N

%

Tak – chcę to zrobić jak   najszybciej

15

68,2

Tak – kiedyś na pewno to   zrobię,
ale  jeszcze nie teraz

4

18,3

Nie – na razie nie myślę o   zaprzestaniu palenia, ale w przyszłości być może rzucę palenie

1

4,5

Nie – nie mam zamiaru   przestać palić – ani teraz, ani w przyszłości

1

4,5

Nie wiem – nie   zastanawiałem(am) się nad tym

1

4,5

Ogółem

22

100,0

Spośród wszystkich palących, 15 osób (tj. 68,2%) wyraziło wolę jak najszybszego rozstania się z papierosem. 18,3% ankietowanych – czyli 4 osoby – zamierza to zrobić w przyszłości. Może to oznaczać, że zdają sobie sprawę z tego jaki negatywny wpływ ma na ich organizm nikotyna, a także zrozumieli, że mogą być również modni, akceptowani społecznie nie paląc papierosów. Podobnie jak 4,5% nie myśli o zaprzestaniu palenia, identyczny procent badanych nie zamierza w ogóle uniezależnić się od papierosów.

Tabela 9 – Opinie na temat stopnia trudności wyzbycia się nałogu palenia

Jak   sądzisz – czy gdybyś chciał(a) przestać palić, to czy byłoby to:

N

%

Bardzo łatwe

7

31,8

Raczej łatwe

7

31,8

Raczej trudne

6

27,3

Bardzo trudne

2

9,1

Ogółem

22

100,0

Tylko 9,1% palaczy uważa, że bardzo trudno jest rzucić palenie, a 27,3% z nich jest zdania, że jest to proces raczej trudny.  Zdania tego nie podziela 31,8% wszystkich palących. Uważają oni bowiem, że bardzo łatwo jest przestać palić papierosy. Ten sam procent jest zdania, że raczej łatwo byłoby im zaprzestać palenia papierosów.

Zainteresował mnie również stosunek badanych do problemu palenia papierosów  przez ich sympatie. Na pytanie: czy dążyliby do tego, aby ich sympatia rzuciła palenie, 23,9% badanych rzucenie palenia postawiłoby jako warunek dalszego bycia razem, a 29,1% dążyłoby do tego usilnie nie zrażając się niepowodzeniami. Wydaje mi się, że badani, którzy odpowiedzieli w ten sposób, zdają sobie sprawę jak niebezpieczny wpływ na organizm człowieka ma nikotyna, być może zrozumieli jakie koszty niesie za sobą palenie papierosów. Poza tym być może są wśród nich osoby niepalące, którym dym papierosowy bardzo przeszkadza i nie chcieliby, żeby sympatia kojarzyła się im z nieprzyjemnym zapachem papierosowego dymu.

Natomiast presji wobec sympatii co do decyzji o porzuceniu palenia nie wywierałoby 3,4% badanych, a dla 12,8% uczniów fakt palenia papierosów przez sympatię nie ma większego znaczenia. Natomiast 4,3% osób przyznało, że sama pali, więc byłoby lepiej gdyby ich sympatia również paliła. Myślę, że można to argumentować w ten sposób, że osobie palącej, która nie ma zamiaru zerwać z nałogiem, trudno byłoby znaleźć jakiekolwiek argumenty skłaniające jej palącą sympatię do podjęcia decyzji o zaprzestaniu palenia papierosów.

Tabela 10 – Stosunek badanych do faktu palenia papierosów przez ich sympatie

Wyobraź   sobie, że Twój chłopak (lub dziewczyna) pali papierosy.
Czy dążył(a)byś do tego aby rzucił(a) palenie?

N

%

Tak – dążył(a)bym do tego, ale w przypadku oporu dał(a)bym   za wygraną

31

26,5

Tak – dążył(a)bym do tego usilnie nie zrażając się   niepowodzeniami

34

29,1

Tak – rzucenie palenia postawił(a)bym jako warunek dalszego   bycia razem

28

23,9

Nie – gdyż nie chciał(a)bym wywierać presji

4

3,4

Nie – gdyż nie ma to dla mnie większego znaczenia

15

12,8

Nie – gdyż sam(a) palę i nawet byłoby lepiej gdyby mój   chłopak (dziewczyna) także palił(a)

5

4,3

Ogółem

117

100,0

Ponieważ  badania przeprowadzane były na niezbyt dużej grupie osób, przy wykorzystaniu jednego narzędzia badawczego, należy bardzo ostrożnie interpretować zamieszczone powyżej wyniki badań.

Biorąc pod uwagę liczbę i procent uczniów palących i niepalących papierosy można stwierdzić że, palenie papierosów wśród uczniów klas ósmych nie jest zjawiskiem dość powszechnym. Nie oznacza to jednak, że szkoła jest wolna od problemu jakim jest nikotynizowanie się młodzieży.

W świetle wyników badań można stwierdzić że, na rozmiar zjawiska nie ma wpływu miejsce zamieszkania – problem ten dotyczy w jednakowym stopniu zarówno młodzieży ze środowiska wiejskiego jak i miejskiego.

W przypadku osób palących, może niepokoić fakt, że dziewczęta nieznacznie ustępują chłopcom pod tym właśnie względem. Czym wytłumaczyć  to zjawisko? Czternasto- piętnastoletnie dziewczęta są znacznie dojrzalsze od swych rówieśników-kolegów, którzy nie wytworzyli jeszcze całkowicie własnego obrazu samego siebie, nie osiągnęli jeszcze całkowitej równowagi z otoczeniem, ciągle poszukują nowych wrażeń, doznań, chcą się czuć doroślej, poważniej. Dziewczęta są bardziej rozwinięte również pod względem emocjonalnym, ale są mniej odporne na niepowodzenia szkolne i stres, problemy w domu. Jest to okres kiedy rozwijają się pierwsze uczucia sympatii wobec chłopców i pojawiają się pierwsze rozczarowania z tym związane. Wszystko to sprawia, że dziewczęta chcą być bardziej widoczne, zwrócić na siebie uwagę płci przeciwnej, zainteresować swoją osobą otoczenie. A papieros daje szansę na rozładowanie napięcia wewnętrznego, a jako pretekst może być wstępem do zawierania nowych znajomości, zwrócenia na siebie uwagi.

Chociaż zdecydowana większość młodzieży palącej papierosy deklaruje chęć jak najszybszego zerwania z nałogiem, to zdania na temat tego czy jest to proces łatwy, czy trudny są podzielone.

0
comments

Lis 09

Społeczne uwarunkowania rozwoju oświaty

Transmisja ustrojowa, która dokonuje się w Polsce po 1989 roku, ma wpływ na to, co się dzieje w różnych dziedzinach życia społecznego i gospodarczego. Wpływ ten odnosi się także do oświaty, która stanowi jeden z najbardziej rozbudowanych, a zarazem najbardziej znaczących podsystemów życia społecznego. ( M. J. Szymański, 1995, s. 25.)

Sam termin oświata powstał w XVIII wieku w okresie Oświecenia, kiedy to organizacja społeczeństwa, rozwój techniki i reforma szkół, miały stworzyć korzystne warunki do upowszechniania nauki i kultury.

Najczęściej nadawane w literaturze przedmiotu znaczenie terminu „oświata”, to:

  1. Układ ( struktura) instytucji kształcących, a czasem kształcących i wychowujących.
  2. Całkowity system oświatowy lub oświatowo- wychowawczy.
  3. Proces kształcenia formalnego i nieformalnego młodzieży i dorosłych.
  4. Polityka oświatowa czy społeczno- oświatowa.
  5. Stan wykształcenia społecznego.
  6. Zasób wiedzy o społeczeństwie.
  7. Oświata, to tyle co kultura.

K. Wojciechowski podaje, że oświata oznacza „działanie mające na celu upowszechnienie wiedzy i kultury w społeczeństwie poprzez szkoły placówki kulturalno-oświatowe, książki, czasopisma, radio, telewizję, wystawy itp. W szczegółowych przypadkach mówimy o oświacie podstawowej (bazowej) oświacie dorosłych, oświacie zawodowej, oświacie wojskowej, oświacie sanitarnej itd. Ludzie, którzy doznali na sobie skutków działania oświatowego, nazywamy ludźmi oświeconymi. W przeciwieństwie do nich nazywa się ludźmi nieoświeconymi tych, którzy pozbawieni byli oświaty” ( K. Wojciechowski 1986, s. 205).

Z deklaracji Praw Człowieka ONZ dotyczącej oświaty dowiadujemy się, że ” każdy człowiek ma prawo do oświaty. Oświata powinna być bezpłatna, przynajmniej w zakresie szkoły podstawowej. Nauczanie elementarne jest obowiązkowe. Szkolnictwo techniczne i zawodowe powinno być upowszechnione. Studia wyższe powinny być dla wszystkich na równi dostępne zależnie od zdolności i osobistego wysiłku”. ( J. Piaget, 1977, s. 44)

S. Staszic pojmował oświatę jako poznanie prawdy. Jego zdaniem pojęciem nadrzędnym w stosunku do „wychowania” i „oświaty” była „edukacja”.

W. Okoń słowo edukacja wiąże z terminem łacińskim ” educatio” czyli wychowanie. Autor określa edukację jako ogół procesów, których celem jest zmienianie ludzi, przede wszystkim dzieci i młodzież- stosownie do panujących w danym społeczeństwie ideałów i celów wychowawczych ( W. Okoń, 1984, s. 66).

Znaczenie terminu edukacja było chwiejne, jedni kojarzyli go z wykształceniem inni z wychowaniem. ( W. Doroszewski, 1991, s. 415).

Obecnie upowszechnia się szerokie rozumienie tego terminu jako oznaczającego ogół procesów oświatowo- wychowawczych, obejmujących kształcenie i wychowanie oraz szeroko pojmowaną oświatę.

         Jak podaje M. Bogaj, szeroko rozumiana edukacja stanowić ma zintegrowany i wieloaspektowy proces kreowania człowieka, obejmujący postawy, przekonania, umiejętności i wiedzę, możliwości i kompetencje intelektualne i uczuciowe, jak również wyobrażenie i postawy twórcze. ( M. Bogaj, 1996, s.12).

0
comments