Archiwum za Październik, 2012

Paź 25

Prognozy oddziaływań wychowawczych

Na świat przychodzimy jako potencjalne istoty społeczne. Po urodzeniu i przez następnych kilka lat jesteśmy bezsilni i uzależnieni od innych osób. Dorosły człowiek potrafiący przeczytać ten tekst jest wynikiem procesu wychowania. Przed przystąpieniem do głębszych rozważań na temat wychowania, warto poświęcić trochę miejsca ogólnemu pojęciu wychowania. Można powiedzieć, że jest to jeden z najważniejszych procesów społecznych, ponieważ dotyczy każdego człowieka oraz towarzyszy mu od początku jego życia.

Można powiedzieć, że jest to jeden z najważniejszych procesów społecznych, ponieważ dotyczy każdego człowieka oraz towarzyszy mu od początku jego życia. W wielu definicjach podkreśla się również nieustanność wychowania poprzez nazwanie jej „przygotowywaniem i permanentnym przystosowywaniem ludzi – przez ich udział w kulturze oraz w działaniach grup i organizacji – do grania ról istotnych dla rozwoju tych grup, organizacji i społeczeństwa”.[1]

Wychowanie to świadome i celowe działanie pedagogiczne zmierzające do osiągnięcia względnie stałych skutków, zmian rozwojowych w osobowości wychowanka[2].

Warto również podkreślić, że wychowanie ma często charakter spontaniczny. Oznacza to, że procesy uspołeczniania jednostki zachodzą w drodze żywiołowego naśladowania, wychowywania lub też świadomych decyzji samowychowawczych, dokonują się zaś w drodze wzajemnego oddziaływania ludzi na siebie.

Należy zauważyć, że „procesy wychowania jednostki zachodzą – najogólniej określając – w drodze spontanicznego naśladownictwa, identyfikacji, wychowywania czy też świadomych, osobistych decyzji samowychowawczych, dokonują się zaś dzięki interakcji z innymi ludźmi”.[3] Edukacja społeczna natomiast jest traktowana jako podukład wychowania. Leszek Sobkowiak ujmuje ją jako: „proces kształtowania różnorakich form świadomości społecznej realizowany przez wyspecjalizowane instytucje w sposób planowy, racjonalny i systematyczny z uwzględnieniem zasad pedagogiki, zmierzający do utrwalenia tych wszystkich elementów, które są pożądane z punktu widzenia interesów owych instytucji”.[4]

Świat, w którym żyjemy, jest światem wartości. Można w nim wyróżnić wartości ekonomiczne, estetyczne, moralne, prawne, poznawcze i religijne. Wszystkie te wartości tworzą system określany mianem sieci wartości. Jeśli niektóre z nich są przez człowieka preferowane i szczególnie wysoko cenione, tworzy się wówczas hierarchia wartości. Wysokie miejsce zajmują w niej wartości szczególnie cenne i godne pożądania, które dana osoba bardzo chciałaby zrealizować. W sytuacji wyboru, w razie zaistnienia wartości alternatywnych, są wybierane te spośród nich, które zajmują wyższe miejsce w hierarchii. Filozofowie pragną w świat wartości wprowadzić pewien ład aksjologiczny, ale nie są niestety zgodni co do tego, w jaki sposób wartości sklasyfikować i zhierarchizować[5].

Wychowanie powinno się liczyć z osobą jako wartością, będąc kształtowaniem warunków do jej samorealizacji, do podporządkowania empirycznej rzeczywistości jednostek ich osobowym wartościom. Przedmiotem oddziaływań wychowawczych nie powinna być osobowość, ale tylko strumień zachowań i przeżyć jednostki, strumień jej świadomej aktywności. Samoistna wartość procesu wychowawczego polegałaby na nasyceniu go czynnościami, które przebiegałyby według własnej, wewnętrznej konsekwencji, nie zakłóconej narzuconymi z zewnątrz przez innych ludzi inicjatywami, zadaniami czy wymaganiami. Kierowanie takim procesem powinno mieć zatem formę partnerskiego wspomagania się osób szukających właściwego kierunku swej aktywności życiowej.

Narzucanie systemu wartości swym wychowankom – niezależnie od tego, czy są to wartości własne wychowawcy, przez niego ustalone bądź odkryte, czy otrzymane „z góry”, tzn. od innych ludzi – jest równoznaczne z rezygnacją z dialogu z nimi, z dialogu o tym, co najważniejsze w życiu. Kiedy wychowanek staje wobec problemu swojego istnienia i jego umysł zaczyna wysilać się, by ten problem określić i dostrzec hipotetycznie choćby drogi jego rozwiązywania, zjawia się wychowawca i albo pomaga mu w kontynuowaniu tego wysiłku, albo podaje mu gotową odpowiedź. Jeśli robi to drugie, jeśli nie podejmuje dialogu, to zahamowuje w wychowanku pracę umysłu, zawiesza jego wolę[6].

Jednym z podstawowych (jeśli nie najważniejszym) pytaniem, jakie powinien postawić sobie każdy wychowawca, a jednocześnie wszyscy twórcy całościowych systemów wychowawczych, jest pytanie: na kogo chcę wychować dziecko? Przy czym nie chodzi tu tylko o odpowiedź typu funkcjonalnego, czyli do jakich zadań będzie powołany, czym się będzie zajmował, jaki określony zawód czy typ działania w społeczeństwie powinien podjąć w przyszłości. Jest to bowiem nade wszystko pytanie o samą koncepcję człowieka, o istotę człowieczeństwa (bycia człowiekiem). Każdy system wychowawczy i każde konkretne oddziaływanie wychowawcze będzie ułomne, a niekiedy wprost szkodliwe, jeśli nie odniesie się do tego fundamentalnego problemu wychowawczego.


[1] Szczepański J., Elementarne pojęcia socjologii, PWN, Warszawa 1972, s. 93-94.

[2] Okoń W., Nowy słownik pedagogiczny, PWN, Warszawa 1998, s. 319.

[3] Turowski J., Socjologia. Małe struktury społeczne,  TNKUL, Lublin 1993, s. 40-41.

[4] Sobkowiak L., Świadomość i socjalizacja polityczna. [w]: Jabłoński A.W., Sobkowiak L. (red.), Studia z teorii polityki, t. I, Wydaw. Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 1998, s. 161.

[5] Por. Kwieciński Z. Śliwierski B. (red.), Pedagogika. T.I., PWN, Warszawa 2003, s. 26-28.

[6] Ruciński S., Wychowanie jako wprowadzanie w życie wartościowe, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 1981, s. 83.

0
comments

Paź 21

Procesy wychowawcze

Wszelkie procesy wychowawcze, konkretne czynności nauczycieli i uczniów zachodzą zawsze w określonych sytuacjach. Można je podzielić na sytuacje optymalne, bardzo sprzyjające realizacji celów, sytuacje normalne ? średnio sprzyjające, o czynnikach pozytywnych i negatywnych oraz sytuacje trudne, czyli ograniczające czynności dydaktyczno ? wychowawcze i osiągnięcia uczniów[1].

Rola wychowania w funkcjonowaniu szkoły jest bardzo duża. Aby mogła spełniać ona dobrze funkcje wychowawcze musi się zmienić styl programowania pracy każdej szkoły. Szkoła musi odzyskać margines swobody. Poza tym szkoła powinna się stać miejscem pielęgnowania wartości ogólnoludzkiej, gdzie będzie czas i miejsce na zastanowienie się nad rodzinnym życiem. Należy również zmienić orientację życiową młodzieży. Dzięki wychowaniu powinny zmienić się uznawane wzory życia i awansu społecznego, z orientacji ?mieć? na ?być?, z orientacji roszczeniowych na aspiracyjne. Powinna też nastąpić koncentracja działalności wychowawczej szkoły na zadaniach i konkretnych czynnościach, a nie tylko na osobie wychowanka. Ważne takie jest akceptowanie w wychowaniu nastawienia na przyszłość, a nie tylko na przeszłość i teraźniejszość ? czego konsekwencją powinien być rozwój myślenia innowacyjnego i twórczego[2].

Wynika z tego więc, że szkoła powinna stymulować sytuacje wychowawcze. Polega to na stwarzaniu przez nauczyciela warunków sprzyjających pożądanej aktywności uczniów. W praktyce szkolnej można wykorzystać różnorodne bodźce stymulujące działalność dzieci i młodzieży, między innymi przez powierzanie uczniom różnych ról i funkcji w klasie i szkole, urządzanie imprez, wystaw, olimpiad przedmiotowych, zawodów, pracę w samorządzie i innych organizacjach, organizowanie czasu wolnego[3].

Z powyższego wynika, że wychowanie jest ważnym procesem społecznym. Stanowi ono jeden z podstawowych zadań, jakie powinna realizować szkoła. Jest to bardzo ważne funkcja, gdyż szkoła, obok rodziny jest najważniejszym, a niejednokrotnie jedynym, środowiskiem wychowującym.


[1] T. Tomaszewski, Psychologia, Warszawa 1975, s. 105

[2] M. Maciaszek, Być dobrym nauczycielem, ?Problemy opiekuńczo ? wychowawcze?, 1992, nr 5-6, s. 200-203

[3] J. Jerzak, Kształcenie psychologiczne nauczycieli, Warszawa 1988, s. 95

1
comments

Paź 20

Zadania wychowania

Inne określenia zadań wychowania można znaleźć w różnych publikacjach pedagogicznych. Jest to rozumiana w następujących kategoriach[1]:

–                   wychowanie jako kształtowanie systemu wartości u dzieci i młodzieży,

–                   wychowanie jako dialog i spotkanie ludzi opierające się na wolności jako podstawie, że proces wychowawczy jest spotkaniem dwóch wolnych jednostek, szanujących się i tolerancyjnych wobec siebie i drugiego człowieka,

–                   wychowanie jako pobudzanie i ukierunkowanie rozwoju dziecka ? człowieka oraz otwieranie możliwości rozwojowych każdej osoby,

–                   wychowanie jako wspomaganie samowychowania i rozwoju dziecka, jego samodzielności, dojrzałości społecznej i odpowiedzialności.

Większość dzieci pozostaje nadal w kręgu wpływów wychowawczych domu rodzinnego, inna staje się jednak  ich pozycja w rodzinie, zmieniają się obowiązki, wymagania i przywileje. Szkoła staje się odrębną, wysuwającą się na plan pierwszy dziedziną działalności dziecka, a szkoła ? nowym terenem jego aktywności. W tym stadium szkoła zaczyna pełnić rolę drugiego- obok rodziny-środowiska wychowawczego, które w sposób bezpośredni wywiera wpływ na rozwój dziecka. Działalność wychowawcza szkoły ma jednak, w odróżnieniu od wychowania w rodzinie, charakter czynności planowych, realizujących z góry wyznaczone i określone cele i zadania. Programy wychowawcze szkół różnego typu i stopnia, na równi z odpowiednimi programami nauczania, ukierunkowują pracę grona pedagogicznego z dziećmi i młodzieżą[2].


[1] M. Przetacznikowa, Z. Włodarski, Psychologia wychowania, Warszawa 1983, s. 551
[2] (J. P. Sawiński, Dokąd zmierza wychowanie szkolne, ?Nasza Szkoła?, 1996, nr 3, s. 3-5

0
comments

Paź 19

Realizowanie funkcji stymulującej szkoły

Realizowanie funkcji stymulującej wiąże się z faktem znamiennym dla społeczności ludzkich, występowanie osobowości o szczególnych, odmiennych cechach. Wśród społeczności uczniowskiej są to często dzieci o szerokich zainteresowaniach i uzdolnieniach, niekiedy również wybitnie utalentowani. Wnoszą oni do pracy dydaktycznej i wychowawczej wiele wartościowego ożywienia, ruchu i zmiany. Bywa, że są oni czynnikiem podnoszącym na wyższy poziom naukę szkolną. Należy zwrócić uwagę na fakt, że postęp techniczny, produkcyjny, kulturalny i naukowy dokonywał się i dokonuje właśnie dzięki nieprzeciętnych ludziom. Zatem dbałość o takich ludzi, stwarzanie warunków do rozwoju ich uzdolnień jest bardzo ważnym obowiązkiem społecznym szkoły. Funkcja stymulowania rozwoju uczniów wymaga gromadzenia i udostępniania wszelkich środków dodatkowych. Dotyczyć to może biblioteki, laboratoriów szkolnych, pracowni itp. Właściwa realizacja tej funkcji opiekuńczej zależy nie tylko od ilości i jakości nagromadzonych środków i formalnych możliwości udostępniania ich uczniom, ale również od wrażliwości nauczycieli zdolnych do dostrzegania osobliwości psychik uczniowskich, od ich umiejętności pobudzania zainteresowań. Duże znaczenia ma również tworzenia w klasach i szkole klimatu tolerancji, uznania dla inności i cenienia nieprzeciętności.

Kolejną ważną funkcją opiekuńczą szkoły jest kompensowanie braków rozwojowych uczniów. Występuje ona wtedy, gdy z powodu określonych braków materialnych, fizycznych, społecznych równowaga życiowa ucznia ulega zachwianiu, a jego rozwój pod pewnym względem zostaje zagrożony. Istotą tej funkcji jest likwidowanie najrozmaitszych zaburzeń w rozwoju ucznia, powstających w wyniku niewielkich wad fizycznych, w wyniku błędów i niedostatków pracy szkoły, przede wszystkim jednak mających źródło we wciąż występujących nierównościach społecznych. Nakłada to na szkoły między innymi obowiązek udzielania zapomóg materialnych, pomagania dzieciom mającym trudne warunki rodzinne przez umożliwianie im przebywania w świetlicy szkolnej, tworzenia zespołów korekcji fizycznej i kompletów korepetycyjnych wyrównujących zaniedbania szkolne. Przede wszystkim jednak funkcja ta wymaga od nauczycieli i służb opiekuńczych dużego uwrażliwienia nawet na najdrobniejsze deformacje i zaburzenia rozwoju uczniów, a nadto umiejętności ich dostrzegania, rejestrowanie i oceniania oraz konsekwentnego niwelowania ich.

Funkcja wychowania opiekuńczego należy do najstarszych i najbardziej trwałych zadań profilaktycznych szkoły. Ma ona na celu kształtowanie takich właściwości osobowości uczniów, które gwarantowałyby nie tylko ich zachowania nie powodujące negatywnych następstw, ale także ich świadomy współudział w działalności opiekuńczej. Realizowanie tej funkcji wymaga więc od pracowników pedagogicznych świadomego włączania celów i zadań wychowania opiekuńczego do najszerzej pojętych oddziaływań wychowawczych szkoły. Wychowanie opiekuńcze jako integralna część zarówno opieki, jak i wychowania, nie jest oczywiście procesem łatwym i prosty. Wymaga ono przemyślanych i wszechstronnych działań. Nie można go sprowadzać jedynie do werbalnego pouczania, instruowania, moralizowania czy dyscyplinowania.

Kolejną funkcją szkoły jest funkcja zabezpieczająca, która polega na czynieniu pobytu ucznia w szkole całkowicie bezpiecznym i to w najszerszym znaczeniu ? bezpiecznym biologicznie, medycznie, społecznie i psychicznie. Szkoła jako środowisko, w którym dziecko przebywa co najmniej jedną trzecią dnia, nie może zagrażać jego zdrowiu i życiu. Poza tym uczeń nie powinien w społeczności szkolnej czuć się zagrożonym, a szkoła nie może być dla niego obca.  Funkcja zabezpieczająca nakłada na szkołę dwa zasadnicze obowiązki: ciągłego rozpoznawania występujących zagrożeń oraz organizowania działalności ochronnej. W codziennej praktyce szkolnej funkcja ta bywa upraszczana przez sprowadzanie jej wyłącznie do dyżurów nauczycielskich oraz tzw. ubezpieczeń szkolnych w PZU.

Szkoła ma za zadanie także kierowanie szczególnie zagrożonych w rozwoju uczniów do wyspecjalizowanych instytucji opiekuńczych. Dotyczy to tylko najznaczniejszych zagrożeń, takich, które mogą prowadzić do zupełnych deformacji życia i osobowości uczniów. Takim działaniom powinny być poddane dzieci osamotnione, porzucone lub źle traktowane przez rodziców. Podczas pobytu dziecka w pogotowiu opiekuńczym zapewnia się mu opiekę pełną, podobną do tej, jaka ma miejsce w rodzinie. Funkcja ratownicza nie polega jedynie na wskazaniu odpowiednich instytucji opiekuńczych. Szkoła musi formalnie skierować sprawy poszczególnych uczniów do zajęcia się nimi przez określone instytucje, ponosząc przy tym współodpowiedzialność za ich losy.

Do realizacji wszystkich wyżej wymienionych funkcji szkoła powinna mieć odpowiednie warunki pomieszczeń kubaturowych, wyposażenie i dobrze przygotowaną kadrę. Jednak inne warunki będą występowały w szkole miejskiej, inne zaś w placówce wiejskiej, oddalonej od większych ośrodków kultury.

Podstawowym organem szkoły powołanym do rozpatrywania, oceniania i rozstrzygania spraw związanych z całokształtem jej statutowej działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej jest rada pedagogiczna. Członkowie rady sporządzają plan pracy dydaktyczno wychowawczej, który jest podstawą do prawidłowego realizowania omawianych funkcji szkoły wobec uczniów. Realizacja zadań dydaktycznych szkoły regulowana jest obowiązkowymi programami i planami, dlatego też przebiega mniej więcej prawidłowo. Znacznie trudniej zaś zorganizować w szkole działalność wychowawczą i opiekuńczą. Plany takie musza być mocna osadzone w rzeczywistości i warunkach konkretnej szkoły, której funkcjonowanie regulują. Powinny one być poprzedzone całoroczną charakterystyką aktualnego składu społecznego wychowanków, kadry pedagogicznej, a także warunków lokalowych, materialnych, organizacyjnych i środowiskowych danej placówki. Charakterystyka taka powinna uwzględniać oprócz poglądów rady pedagogicznej i wychowawców klas, także opinię przedstawicieli komitetów rodzicielskich, opiekunów organizacji młodzieżowych oraz reprezentantów środowiska lokalowego[1].

Każda szkoła powinna pod koniec roku szkolnego  dokonywać komplementarnej analizy sytuacji wychowawczej, dydaktycznej i opiekuńczej oraz formułować wynikające z tej analizy wnioski do pracy na przyszłość. Powinny one być ukierunkowane przede wszystkim na dobro uczniów.


[1] Cz. Berka, Wybrane elementy działania zorganizowanego w szkole podstawowej, ?Oświata i Wychowanie?, 1995, nr 1, s. 6-9.

0
comments

Paź 18

Funkcje opiekuńczo-wychowawcze szkoły

Poniżej przezentujemy zakończenie jednej z prac licencjackich.

Celem niniejszej pracy było ukazanie działalności opiekuńczo ? wychowawczej Szkoły Podstawowej w Stąporkowie. Badaniami objęto 62 uczniów w wieku 13 i 14 lat oraz 32 nauczycieli tej placówki.

Głównym problemem pracy było wykazanie, w jaki sposób szkoła ta realizuje funkcje i zadania opiekuńczo ? wychowawcze.

Jak powszechnie wiadomo szkoła jest, drugim obok domu, środowiskiem wychowawczym. Dzięki niej dziecko poznaje otaczającą je rzeczywistość i zwiększa się krąg jego interkacji społecznych. Dlatego też szkoła jest ważnym ogniwem procesu socjalizacji młodego pokolenia.

W szkole uczeń jest nie tylko podmiotem edukacji, ale również obiektem ciągłego wychowania i opieki ze strony pracowników tej placówki. Często szkoła stanowi teren działań  wychowawczo ? opiekuńczych skierowanych na ucznia i jego rodzinę, jest miejscem kompensowania braków środowiskowych swoich wychowanków.

Zebrane materiały oraz opinie pracowników i rodziców dostarczyły cennych informacji, wzbogaciły wiedzę o wychowankach oraz umożliwiły uzyskanie odpowiedzi na podstawowe problemy.

Hipoteza główna pracy zakłada, że szkoła realizuje wszystkie założone funkcje i zadania opiekuńczo ? wychowawcze. Na podstawie przeprowadzonych badań i obserwacji należy stwierdzić, że jest ona prawdziwa. Badana placówka, jak większość, boryka się z trudnościami natury finansowej, jednak w miarę możliwości stara się wypełniać wszystkie swe funkcje i zadania.

Problematyka wychowania znalazła odzwierciedlenie przede wszystkim w planach pracy szkoły. Zadania, jakie szkoła postawiła sobie w tym zakresie dotyczą: bezpiecznego poruszania się po drodze, współpracy z rodzicami, przeciwdziałania niedostosowaniu społecznemu, uczestnictwa uczniów w życiu kulturalnym. Zadania te są realizowane w codziennej pracy wychowawczej badanej szkoły.

Na podstawie wiadomości zaczerpniętych z badanych dokumentów, wywiadów z pracownikami szkoły i własnych obserwacji stwierdzono, że działalność opiekuńcza placówki jest dobrze realizowana. Przejawia się ona następująco: udzielanie zapomóg materialnych potrzebującym uczniom, prowadzenia akcji dożywiania, pomoc w odrabianiu prac domowych, organizowanie zajęć na świetlicy, ujawnianie i rozwijanie zainteresowań uczniów, a także kierowanie poszczególnych uczniów do specjalistycznych instytucji opiekuńczych.

Praca wychowawcza Szkoły Podstawowej w Stąporkowie realizowana jest natomiast przez organizowanie zajęć pozalekcyjnych w świetlicy i na powietrzu, organizowanie wycieczek, wyjść do kina i teatru, a także przez pogadanki i wykłady propagujące pozytywne wzorce zachowań.

Na podstawie wypowiedzi uczniów można stwierdzić, że sposób realizacji wyżej wymienionych zadań przez badaną placówkę zaspokaja w pełni ich potrzeby i oczekiwania. Powodują one zacieśnienia kontaktów między uczniami, a także rozwijają ich zainteresowania i zamiłowania.

Rodzice także są zwolnieni z działalności opiekuńczo ? wychowawczej szkoły. W miarę swoich możliwości starają się utrzymać ciągły kontakt z nauczycielami i wychowawcami, a nawet pomagają w organizowaniu wyjazdów i wycieczek uczniów oraz uczestniczą we wszelkich uroczystościach szkolnych.

Na podstawie przeprowadzonych badań i obserwacji należy stwierdzić, że opisane działania podejmowane przez badaną placówkę wpływają korzystnie na wyniki pracy dydaktycznej nauczycieli. Powodują one bowiem lepsze samopoczucie wychowanków, co z kolei ma wpływ na ich aktywność na zajęciach i przyswajanie wiadomości. Wszelkie formy działalności opiekuńczej i wychowawczej nauczycieli sprzyjają także lepszemu poznaniu się dzieci, integracji grupy, chętnemu podejmowaniu wspólnych zadań oraz wzroście zaufania do nauczycieli i wychowawców.

Wyżej wymienione zadania Szkoła Podstawowa w Stąporkowie stara się realizować w miarę swoich możliwości. Nauczyciele dokładają wszelkich starań, aby zrekompensować pewne braki i niedociągnięcia w wyposażeniu szkoły. Rozumieją oni bowiem, że dziecko i jego przyszłość są najważniejsze w pracy pedagogicznej.

1
comments

Paź 17

Czynniki zewnętrzne ułatwiające realizację zadań wychowawczych

Dokonując próby określenia pozytywnych i negatywnych wpływów na realizację zadań wychowawczych w badanej placówce uwzględniono następujące czynniki:

–                   bazę materialną i lokalową szkoły,

–                   ilość pracowników w szkole,

–                   stosunki rodziców do pracy szkoły,

–                   złą sytuację finansową szkoły

Uwzględniając pierwszy z wymienionych czynników brano pod uwagę ilość sal lekcyjnych, sal gimnastycznych, świetlicy oraz ich wyposażenie. Budynek wyposażony jest w salę gimnastyczną, świetlicę, bibliotekę szkolną z czytelnią, gabinet lekarski oraz stołówkę. Mieści się w nim 15 sal lekcyjnych. Klasy nauczania początkowego znajdują się na parterze jednopiętrowego budynku. Wszystkie izby są widne, część wyposażona jest w pomoce naukowe. Szkoła pracuje w układzie dwuzmianowym. Lekcje rozpoczynają się o 8.00 a kończą o godz. 15.50.

Z analizy sytuacji materialnej szkoły wynika, że jak większość szkół, cierpi ona na niedobory finansowe, co utrudnia pracę opiekuńczo ? wychowawczą szkoły. Z opinii nauczycieli można wnioskować, że najbardziej utrudnia im pracę dydaktyczną brak odpowiednich pomocy naukowych. Brak środków finansowych uniemożliwia także niesienie pomocy dzieciom z rodzin ubogich. Czynniki utrudniające realizację zadań opiekuńczo ? wychowawczych zostały zawarte w poniższej tabeli.

 

Tabela 1. Czynniki utrudniające realizację zadań opiekuńczo ? wychowawczych szkoły w opinii nauczycieli

Czynniki utrudniające pracę Niedobory finansowe Brak odpowiednich pomocy   naukowych Złe warunki lokalowe Złe zachowanie uczniów
         L         23 4 2 3
        %       71,9 12,5 6,2 9,4

Źródło: Opracowanie własne

 

Nauczycieli badanej placówki wypowiadali się także na temat czynników, które przyczyniają się do lepszego wykonywania zadań postawionych szkole. 20 z nich czyli (62,5%) twierdziło, że decydującą rolę odgrywa tu pozytywne zastawienie samego personelu. 21,9% wskazało na własną inicjatywę. Cztery osoby (12,5%) uważają, że duże znaczenie dla efektywności realizowanych funkcji opiekuńczo ? wychowawczych przez szkołę ma współpraca z rodzicami. Tylko jedna badana osoba powiedziała, że duże znaczenie mają dobre chęci uczniów. Wyniki te zostały zawarte w tabeli 2.

 

Tabela 2. Czynniki ułatwiające pracę opiekuńczo ? wychowawczą szkoły

Czynniki utrudniające pracę   szkoły Pozytywne nastawienie   nauczycieli Własna inicjatywa Współpraca z rodzicami Dobre chęci uczniów
          L 20 7 4 1
         % 62,5 21,9 12,5 3,1

Źródło: Opracowanie własne

 

Analiza powyższa wykazała, że nauczyciele mimo pewnych braków i uniedogodnień starają się w pełni realizować postawione im zadania.

0
comments

Paź 16

Charakterystyka badanej zbiorowości

Grupę badanych stanowiło 62 wychowanków szkoły i 54 rodziców. W badaniach uczestniczyli zarówno ojcowie, jak i matki uczniów szkoły w Stąporkowie. Poniższa tabela przedstawia płeć badanych rodziców.

Tabela 3. Płeć badanych rodziców

Płeć   badanych rodziców L %
Mężczyźni 24 44,5
Kobiety 30 55,5
Razem 54 100

Źródło: Wyniki badań własnych

Jak wynika z tabela 3 wśród badanych jest 30 kobiet, co stanowi 55,5% badanych, mniej natomiast jest mężczyzn, bo tylko 24, co stanowi 44,5%.

Wpływ środowiska rodzinnego na rozwój dziecka i zaspokojenie jego potrzeb jest decydujący. Zależy między innymi od struktury rodziny, pochodzenia rodziców, ich wykształcenia oraz atmosfery, jaka panuje w domu.

Tabela 4 prezentuje dane dotyczące pochodzenia społecznego rodziców wychowanków szkoły w Stąporkowie.

Tabela 4. Pochodzenie społeczne badanych rodziców

 

Pochodzenie   społeczne rodziców

ojciec matka
L % L %
Robotnicze 17 70,8 18 60,0
Inteligenckie 7 29,2 12 40,0
Razem 24 100 30 100

Źródło: Wyniki badań własnych.

Tabela 4 ilustruje nam, że najwięcej rodziców ma pochodzenie robotnicze, bo aż 35 badanych co stanowi 64,8%. Pochodzenia inteligenckiego jest 19 badanych rodziców czyli 35,2%.

Badani rodzice z wykształceniem wyższym (19 osób) i badani rodzice posiadający średnie wykształcenie (19 osób) stanowią ten sam procent 35,2. Wykształcenie zawodowe posiada 16 osób co stanowi 29,6%.

W przeprowadzonych badaniach, oprócz rodziców uczestniczyli także sami uczniowie Szkoły Podstawowej w Stąporkowie. Poniższa tabela zawiera dane dotyczące płci badanych osób.

Tabela 5. Płeć badanych uczniów.

Płeć   badanych uczniów L %
Chłopcy 33 53,2
Dziewczęta 29 46,8
Razem 62 100

Źródło: Wyniki badań własnych.

Jak wynika z tabela 5 wśród badanych było 33 chłopców, co stanowiło 53,2% badanych, mniej natomiast było dziewcząt, bo 29, co stanowiło 46,8%.

Tabela 6. Wiek badanych uczniów.

 

Wiek   badanych uczniów

ojciec matka
L % L %
13   lat 15 45,4 13 44,8
14   lat 18 54,6 16 55,2
Razem 33 100 29 100

Źródło: Wyniki badań własnych

Z tabela 6 wynika, że wśród badanych osób w wieku 14 lat było 24 uczniów, tj. 54,8%, w tym większość stanowili chłopcy. Natomiast w wieku 13 lat było 28 uczniów co stanowi 45,2% badanych, w tym również większość to chłopcy.

0
comments

Paź 15

Teren, organizacja i przebieg badań

Badania nad realizacją funkcji opiekuńczo – wychowawczych szkoły zostały przeprowadzono w Szkole Podstawowej w Stąporkowie. Powstała ona w 1930 roku. Mieści się w piętrowym budynku, który od początku swojego istnienia był przeznaczony do prowadzenia działalności oświatowej. W okresie wojny szkoła była zawieszona, ponieważ kwaterowali tu Niemcy. Naukę wznowiono dnia 5 marca 1945 roku. Obecnie jest to szkoła o pełnym stopniu organizacyjnym z dwoma i trzema równoległymi klasami (19 oddziałów). Naukę w szkole pobiera 516 uczniów w systemie dwuzmianowym.

Szkoła zatrudnia 32 nauczycieli w pełnym wymiarze godzin.

Tabela 1. Struktura personelu SP w Stąporkowie.

Pedagog   szkolny  Wychowawca   świetlicy   Bibliotekarka Nauczyciel        religii Nauczyciel   przedmiotowy 
L 1 1 2 2 26
3,1 3,1 6,2 6,2 81,4

Spośród zatrudnionych w szkole nauczycieli 20 osób legitymuje się wyższym wykształceniem. Stanowi to 62,5% ogółu kadry pedagogicznej. Wykształcenie wyższe zawodowe posiada natomiast 8 osób (25%). W szkole pracują również 4 osoby, które ukończyły Studia Nauczycielskie. Dane te zawiera tabela 2.

Tabela 2. Wykształcenie nauczycieli

Nauczyciele

 

WYKSZTAŁCENIE
  Wyższe Wyższe   zawodowe Studium   nauczycielskie
L 20 8 4
% 62,5 25 12,5

Prawidłowy dobór oraz opracowanie metod, technik i narzędzi badawczych jest warunkiem przystępowania do badań. Wyniki przeprowadzonych obserwacji muszą w pełni dotyczyć zjawisk, których zbadanie było celem podjęcia badań. Badania przeprowadzone były w Szkole Podstawowej w Stąporkowie. Jak już wcześniej wspominano dotyczyły one realizacji funkcji opiekuńczo – wychowawczych przez tę placówkę.

Badania odbywały się w kilku etapach. Przeprowadzono analizę dokumentów znajdujących się w szkole (Protokoły 2 Rad Pedagogicznych oraz plan pracy dydaktyczno – wychowawczy na rok 2000-2001.

Następnym etapem było przeprowadzenie wśród rodziców ankiety dotyczącej działalności wychowawczej i opiekuńczej szkoły. Kolejnym krokiem procesu badawczego było przeprowadzenie wywiadu z uczniami badanej placówki. Poza tym dokonano wielu obserwacji dotyczących działalności szkoły w Stąporkowie.

Badania dotyczące pracy wychowawczo – opiekuńczej przeprowadzone były przy pełnej akceptacji dyrekcji i dużej pomocy nauczycieli wyżej wymienionej placówki.

0
comments