Archiwum za Maj, 2012

Maj 28

Funkcje wychowawcze rodziny

Rodzina wraz z dokonującymi się przeobrażeniami społeczno-ekonomicznymi zmieniła wprawdzie swój charakter, zachowała jednak szczególną rolę związaną z wypełnieniem funkcji wychowawczych.
Inna niż dawniej wewnętrzna struktura rodziny ma istotny wpływ na jej funkcjonowanie jako środowiska wychowawczego. Zmian tych nie należy traktować jako przeobrażenia tej roli, w związku z koniecznością adaptacji do nowej sytuacji społeczno-kulturalnej oraz ekonomicznej.
Mówiąc o wychowaniu mamy na myśli bezpośrednie lub pośrednie, oddziaływanie osoby lub osób na inną osobę lub osoby, które sygnalizuje tj. przysposabiania do pełnienia ról społecznych.
Wychowanie, jak uważa C. Czapów „to nie tylko kształtowanie podstaw stanowiących źródło określonych uwarunkowań i nie tylko wpajanie określonych umiejętności, ukazujących instrumentalne aspekty różnorakich czynności oraz ustosunkowania. Jest to także integrowanie wpajanych dyspozycji, realizowanych zarówno w sferze pojmowania, jak i w sferze uczuć i życiowej praktyki. Tak zatem wychowanie to również przyswojenie dziecku światopoglądu oraz jakiegoś systemu wartości”.
Wychowanie w środowisku rodzinnym zawiera się w całokształcie oddziaływań rodziny podejmowanych świadomie i celowo, przebiegających w sposób samorzutny, okolicznościowy i niezamierzony.
Prowadzi ono do trwałych zmian w osobowości jednostki. Z tego punktu widzenia ? celem wychowania jest poszerzanie wiedzy i umiejętności, kształtowanie społecznych motywacji i zainteresowań, bogatego życia emocjonalnego, podstaw moralno-społecznych i przekonań oraz aspiracji życiowych, które w odniesieniu do wszystkich dziedzin życia społecznego są wielce pożądane.

[Z. Giereluk-Lubowicz „Wychowanie w rodzinie wielopokoleniowej” Warszawa 1979. Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne, s. 19]

0
comments

Maj 23

Techniki badawcze w pedagogice

Techniki badawcze według A. Kamińskiego1 to czynność praktyczna, regulowana starannie wypracowanymi dyrektami, pozwalającymi na uzyskanie optymalnie sprawdzalnych informacji, opinii, faktów.
T. Plich następująco definiuje pojęcie odpowiadające zastosowanym przeze mnie technikom:
Wywiad według T. Plicha „jest rozmową badającego z respondentami według opracowanych wcześniej dyspozycji. Służy głównie do poznania faktów, opinii i postaw danej zbiorowości. Materiał uzyskany drogą wywiadu pozwala ponadto na analizę układów i zależności między zjawiskami”.
Fragment jednej z prac: „Ponieważ w badaniach przeprowadzonych dla potrzeb tej pracy posłużyłam się techniką wywiadu z nauczycielem, zachodziła potrzeba zastosowania kwestionariusza wywiadu, służącego do realizacji tej techniki. Jest to opracowany zbiór pytań otwartych, przeznaczony dla badanego, w tym przypadku dla nauczyciela. Wywiad z nauczycielem miał charakter pośredni, gdyż na podstawie udzielonych wypowiedzi gromadziłam informacje o dziecku i jego rodzicach, nie zaś o nauczycielu.”

[A. Kamiński Metoda, technika, procedura badawcza w pedagogice empirycznej Wrocław 1974 Ossolineum s. 56]
[T. Plich Metodologia pedagogiczna badań środowiskowych Wrocław 1971 PWN s. 88]

0
comments

Maj 21

Poczucie przynależności do grupy społecznej

Przyjmuje się, że wśród innych grup rodzina wyróżnia się swoistą strukturą i specyficznym funkcjonowaniem. Daje ona jednostce pierwsze i całkowite poczucie przynależności do grupy społecznej, a stosunki emocjonalne i społeczne w niej, nie podlegają w tym samym stopniu zmianom, co wzajemne powiązanie w innych grupach.
Każda rodzina ma swoją wewnętrzną, indywidualną, niepowtarzalną organizację i układ panujących w niej zależności. Układ ten mogą wyznaczyć istniejące wewnętrzne i zewnętrzne wpływy, wspierające scalanie wspólnoty rodzinnej lub powodujące jej rozkład. Każda rodzina jest złożonym mechanizmem społecznym.
Od prawidłowego funkcjonowania tego mechanizmu uzależnione jest przede wszystkim oddziaływanie pedagogiczne rodziców na dzieci. Zadania wychowawcze i społeczne współczesnej rodziny są jednak znacznie trudniejsze niż dawnej, tradycyjnej.

[T. Plich „Zagrożenie integracji małżeńskiej i rodzinnej we współczesnej Polsce”. Oświata i Wychowanie 1987 Nr 38 s.34]

1
comments

Maj 18

Formy współpracy przedszkola z rodzicami

Właściwie zorganizowana współpraca przedszkola z rodzicami stanowi ważny element osiągania przez przedszkole dobrych efektów w pracy wychowawczej. Nieodzownym elementem pracy pedagogicznej jest organizowanie środowiska i włączenie go w rozwiązywanie problemów i potrzeb wychowawczych.
W pracy z dzieckiem 5-letnim jednolite oddziaływanie wychowawcze wszystkich środowisk, w których ono żyje, w znacznej mierze decyduje o skuteczności wychowania, osiąganiu pozytywnych i możliwie pełnych wyników. Dla dziecka w tym wieku podstawowe środowisko życia i rozwoju stanowi rodzina. Dlatego też problem właściwej współpracy przedszkola ze środowiskiem rodzinnym wysuwa się na pierwszy plan. Do podstawowych zadań wynikających ze współdziałania z rodzicami, do realizacji których należy dążyć, zaliczamy:
– rozszerzenie i pogłębienie wiedzy rodziców o dziecku i ustalenie wspólnie z nimi jednolitych form oddziaływania wychowawczego w stosunku do poszczególnych wychowanków,
– podnoszenie kultury pedagogicznej rodziny,
– włączenie rodziców do rozwiązywania wychowawczych i organizacyjnych problemów placówki przedszkolnej.
Zadania te są bardzo ściśle ze sobą powiązane i wzajemnie się warunkują, a wszelkie formy kontaktu z rodzicami prowadzą do realizacji każdego z nich.

[„Wychowanie i nauczanie w przedszkolu” pod red. J. Dudzińskiej, Warszawa WSiP, 1983 s. 527]

0
comments

Maj 17

Sondaż diagnostyczny

Sondaż diagnostyczny umożliwia opis, wyjaśnienie ważniejszych procesów występujących w zbiorowościach. W swej części opisowej pozwala na uzyskanie odpowiedzi na pytanie: jaki jest poziom wiedzy i świadomości pedagogicznej rodziców wychowujących dzieci będące w wieku przedszkolnym. Przedmiotem badań sondażowych stały się poglądy badanych, opinie, znajomość praw rządzących rozwojem dziecka, zachowanie się matek i ojców w określonych sytuacjach wychowawczych. Metoda ta pozwola na uzyskanie następujących wiadomości od respondentów:
a) informacji dotyczących wieku, wykształcenia, warunków materialnych i bytowych,
b) informacji o sposobach zachowania,
c) informacji dotyczących posiadanych wiadomości, opinii, postaw, metod związanych z ich postępowaniem wychowawczym.
Do głównych technik badawczych zastosowanych w ramach metody sondażu diagnostycznego należą: wywiad z nauczycielem, ankieta do rodziców. Ponadto znajdują w tej metodzie zastosowanie inne techniki, które pełnią zazwyczaj rolę pomocniczą uzupełniającą. Są to: kwestionariusz do rozmowy z dzieckiem wokół jego rysunku na temat „Moja rodzina”, analiza dokumentów i inne.
Pozwala ona na poznanie określonego zjawiska społecznego, ustalenie jego zasięgu, zakresu, poziomu, intensywności i ocenę.

0
comments

Maj 16

Funkcja emocjonalna rodziny

Funkcja ta rzadko określana bywa jako psychohigieniczna, częściej jako zrozumienia, uznania, bądź też rozładowania napięć emocjonalnych. Wydaje mi się jednak słuszne określenie tych funkcji jednym mianem psychochigienicznej, gdyż w obrębie tej nazwy zawarte są poszczególne sfery uczuć wyżej wymienione. Oprócz tego podkreśla ona te czynniki, z którymi jest związana harmonia życia psychicznego człowieka, jaką osiąga on dzięki oddziaływaniom rodziny. Przez wypełnienie tej funkcji przyczynia się ona do ugruntowania i kultywowania zdrowia psychicznego w społeczeństwie, a także stwarza okazję swym członkom do kształtowania i wzbogacania swej osobowości w coraz to nowsze wartości. Daje się jednak zaobserwować trudności w wypełnianiu tej funkcji. Świadomość rodziców nie jest dostosowana w większości przypadków do realiów rzeczywistości życia rodzinnego.

0
comments